البيع و البائع يعلم انّه لا يسوّى و المشترى يعلم انّه لا يسوّى الّا انّه يعلم انّه سيرجع فيه فيشتريه منه . . . فقال عليه السلام و هذا الربا . . .
فلا تقر بنّه فلا تقربنّه » « 1 »
( يونس مىگويد به امام صادق عليه السلام عرض كردم شخصى چيزى را مىفروشد و فروشنده و خريدار هردو مىدانند كه ارزش ندارد جز آنكه مىداند دوباره جنس را برمىگرداند و به فروشنده مىفروشدمعامله عينه مىكند براى خوردن رباامام فرمود : اين ربا است حتما نزديك آن مرو ، حتما نزديك آن مرو ) .
6 - « عن عبد الرحمن بن ابى عبد اللّه عن ابى عبد اللّه عليه السلام قال لا تقبض مما تعين يقول لا تعينه ثم تقبضه ممالك عليه » « 2 »
( عبد الرحمن نقل مىكند كه امام صادق عليه السلام فرمود :
آنچه فروختهيى نگير ( بطور عينه ) ، و مىفرمود چيزى را بطور نسيه نده كه دوباره برگردانىمعامله عينه مكن - )
خدشه در دلالت اين روايات بر حرمت ، راه ندارد ، مگر آنكه كسى مدّعى شود حرمتى بيش از حرمت اصل قانون ازاينروايات استفاده نمىشود ، يعنى بگويد چون حيله تأثير ندارد پس حرمت ربا مثلا به حال خود باقى است ولى اينكه حرمت تقلّب را نيز از اين روايات بدست آوريم مشكل است . ( دقت شود )
و خدشه در سند اين روايات نيز جاندارد ، زيرا روايات استفاضهى اجمالى دارد يعنى از مجموع روايات اين اطمينان حاصل مىشود كه لا اقل برخى از آنها از اهل بيت عليهم السلام صادر شده است . فقط خدشهيى كه تصوّر دارد خدشهى معارض است كه بعدا به تفصيل بيان مىكنيم .
هامش
( 1 ) - وسائل ج 12 روايت 5 باب 5 از ابواب احكام عقود
( 2 ) - وسائل ج 12 روايت 9 باب 6 از ابواب احكام عقود