بدون كار و كوشش و به بطالت گذراندن عمر فسادها برمىانگيزد ، و به فرمودهى امير مؤمنان على عليه السلام :
انّ الفراغ و الشباب و الجده * مفسدة للمرء اى مفسده
« 1 »
( بيكارى و جوانى و پولدارى براى مرد بسيار مفسدهزا است )
ما در مباحث گذشته به اختصار دربارهى « بطالت و بيكارى » سخن گفتيم ، و ذكر كرديم كه مبغوضترين افراد در اسلام كسانى هستند كه عمر را به بطالت مىگذرانند .
آنچه در سه فراز « الف » و « ب » و « ج » در مورد زيانهاى اخلاقى ربا بيان كرديم در روايات ائمهى معصومين عليهم السلام منعكس است و به اين هر سه زيان اشاره فرمودهاند :
در روايات بسيارى چنين آمده است : « انّما حرّم اللّه الرّبا كيلا يمتنعوا من صنائع المعروف » « 2 » ( خداى متعال بدان جهت ربا را حرام فرموده كه مردم از كارهاى خير سرباز ننزنند ) .
و در روايات بسيار ديگر : « حرّم اللّه الرّبا على العباد لعلة فساد الاموال » « 3 » ( خداى متعال ربا را حرام كرد زيرا رباخوارى به تباهى اموال مردم مىانجامد ) .
و نيز : « انّه لو كان الرّبا حلالا لترك الناس التجارات و ما يحتاجون اليه فحرّم اللّه الرّبا لتنفر الناس من الحرام الى الحلال و الى التجارات من البيع و الشراء فيبقى ذلك بينهم فى القرض » « 4 »
( اگر ربا حلال مىبود مردم تجارت و آنچه از كارها و معاملات كه نيازمند آنند رها مىكردند ، پس خداى متعال ربا را حرام كرد تا مردم از حرام دورى كرده و به حلال و تجارتها و معاملات رغبت نمايند - و اگر ربا حلال بود جز قرض ربوى در ميان آنان چيزى باقى نمىماند .
هامش
( 1 ) - ديوان منسوب به امير مؤمنان على عليه السلام . . .
( 2 ) - وسائل ج 12 روايت 3 و 4 و 9 و 10 از باب 1 از ابواب ربا
( 3 ) - روايت 11 از آن باب .
( 4 ) - روايت 8 از آن باب