« انهم كانوا قبل ذلك مترفين »
« 1 » همانا آنان - دوزخيان - در دنيا به عياشى مشغول بودند .
« و اذا اردنا ان نهلك قريه امرنا مترفيها ففسقوافيها فحق عليها القول فدمرناها تدميرا »
« 2 » هنگاميكه عياشان در سرزمينى بسيار ، و گناه و فساد رايج گردد ، آن مردم مستحق عذاب مىشوند و آن سرزمين به سوى نابودى مىرود .
شاهد صدق اين آيه ، شكست و نابودى مجتمع اسلامى اندلس ( اسپانياى كنونى ) است مسلمانان اندلس از اسلام راستين غفلت ورزيدند و خدا را نافرمانى كردند و به عياشى و فساد روى آوردند ، دشمن استثمارگر نيز عياشى و فساد را در جامعهى آنان دامن زد ، و بدين ترتيب روزاروز ضعيفتر و غافلتر شدند و ناگهان دشمن برايشان تاخت و جامعهى اسلامى اندلس و اسلام را در آن سرزمين نابود ساخت .
« ان المبذرين كانوا اخوان الشياطين »
« 3 » همانا كسانى كه اموال را بىمورد مصرف مىكنند برادران شياطينند .
3 - كسى كه مىداند آنچه در اختيار اوست وديعه و امانت است و مال او نيست ، و او بايد فقط در آن تصرفى عقلائى بنمايد ، اگر صاحب مال از او بخواهد كه مصارفى را انجام دهد بر او مشكل نخواهد بود زيرا از اول آنچه در دست داشته مال خود نمىدانسته است .
بنابراين اگر مىبينيم كه خداوند در قرآن مىفرمايد آنچه بيش از نياز توست انفاق كن « 4 » « يسئلونك عن الانفاق قل العفو » بايد بدانيم كه اين موضوع
اگر « عفو » در اين آيه به معناى « اضافه بر نياز » باشد كه ظاهراً هم به همين معناست ، در اين صورت معناى آيه چنين مىشود : « از تو در مورد انفاق مىپرسند كه چه مقدار انفاق كنند ، بگو آنچه بيش از نياز شماست . )
بنابراين آيهى شريفه مسلمانان را تشويق مىكند كه آنچه بيش از اندازهى معيشت است به نيازمندان ببخشند ، و اگر « عفو » به معناى ميانهروى باشد معناى آيه اينطور مىشود ( از تو در مورد انفاق و اينكه چقدر انفاق كنند مىپرسند ، بگو به مقدارى كه ميانهروى از دست نرود . )
هامش
( 1 ) - سورهى واقعه آيهى 45
( 2 ) - سورهى اسراء آيهى 16 و 27
( 3 ) - سورهى اسراء آيهى 16 و 27
( 4 ) - سورهى بقره آيهى 219 و 180