از آنچه تا كنون بيان كرديم اهميت فوقالعاده كار و كارگر در اسلام روشن شد ، اما در مورد كار نكات ديگرى نيز قابل دقت و تذكر است كه از ويژگيهاى اسلام محسوب مىشود :
الف - اسلام با آنكه سود كار را ملك كارگر دانسته و مالكيت فردى را امضاء كرده است در عين حال كار و كارگر و سود كار بلكه همهى جهان را ملك خداى متعال مىداند آن هم به صورت « ملك حقيقى » نه « ملك اعتبارى » . اسلام مالكيت فردى را امضاء كرده است ولى اين يك اعتبار و حق اختصاصى بيش نيست و معناى آن اين است كه ديگرى نمىتواند بدون اجازهى او در آن تصرف كند ، ولى مالكيت خداوند ، « مالكيت عليت » است ، يعنى جهان همه وابستهى به ذات مقدس اوست ، همچنانكه تصورات ما وابستهى به ماست و اگر يك لحظه توجه خويش از تصور خود برداريم نابود مىشود .
قرآن مىفرمايد :
« لله ملكالسموات والارض - لله ما فيالسموات و ما فيالارض - و لم يكن له شريك فيالملك »
« 1 » سلطه و فرمانروايى و ملك آسمان و زمين از آن خداست - آنچه در آسمان و زمين است مال خداست ( زيرا او خالق و علت همهى مخلوقات است ) - در ملك و فرمانروايى خداوند هيچكس شريك نيست ( هيچكس جز خداوند اينگونه مالكيت را ندارد ) -
بنابراين اسلام همهچيز را مال خدا مىداند ، و اگر به كسى چيزى داده شده از طرف خداست .
« قال اللهم مالكالملك تؤتيالملك من تشاء »
« 2 » بگو خدايا تو مالك همه چيزى و به هركه بخواهى عطا مىكنى .
از نظر اسلام آنچه در دست بندگان است مال خداست و
هامش
( 1 ) - سورهى شورى آيهى 49 و بقره آيهى 284 فرقان آيهى 2
( 2 ) - سورهى آلعمران آيهى 26