4 - تهذيب اخلاق
تهذيب اخلاق در اسلام از مهمترين هدفهاست و خود از پايههاى محكم اقتصاد اسلامى نيز محسوب مىشود .
اگر آنچه پيامبر و ائمهى طاهرين صلىالله عليه و عليهم اجمعين ، دربارهى اخلاق فرمودهاند يك جا جمعآورى شود بىترديد افزون بر چندين جلد خواهد شد ، و پيشتر نيز گفتيم كه بيشتر قرآن شريف هم مستقيم يا غيرمستقيم به همين موضوع مربوط مىشود .
قرآن گاه مستقيما علت بعثت پيامبر ( ص ) را تهذيب نفس معرفى مىكند :
« هوالذي بعث فيالاميين رسولا منهم يتلوعليهم آياته ويزكيهم و يعلمهم الكتاب و الحكمه و ان كانوا من قبل لفي ضلال مبين »
« 1 » ( او است خدايى كه پيامبرى از خود مردم فرستاد تا آيات او را برآنان بخواند و مهدبشان سازد و به آنان قرآن و معارف بياموزد ، و همانا پيشتر در گمراهى آشكارى بودند ) .
و در جاى ديگر سعادت جاودان را مرهون تهذيب نفس مىداند :
« يوم لاينفع مال و لابنون الا من اتيالله بقلب سليم »
« 2 » ( در رستاخيز مال و فرزندان سودى نمىبخشد و نجات از آن كسى است كه دلى پاك و برى از صفات رذيله داشته باشد ) .
و در جاى ديگر ، خداى متعال پس از يازده سوگند كه تأكيد بسيار را مىرساند مىفرمايد .
« قد افلح من زكيها و قد خاب من دسيها »
« 3 » ( مسلما رستگار كسى است كه جان خويش مهذب ساخته و زيان كرده و بدبخت كسى است كه آلوده و نامهذب باشد ) .
و باز مىفرمايد : « ان السمع و البصر والفؤاد كل اولئك كان عنه
هامش
( 1 ) - سورهى جمعه آيهى 2
( 2 ) - سورهى شعراء آيهى 89
( 3 ) - سورهى شمس آيهى 45