جواب : منظور از عرف متوسط از عقلا مىباشد ، نه نوابغ ، و نه ضعفاء فكرى . و در دو مورد استفاده در فقه و حقوق مىباشد :
1 - درك مفاهيم موضوعه احكام .
2 - بناءهاى عقلائى كه مورد امضاء شرع واقع شده باشد هر چند با عدم ردع .
سؤال : 61 - اگر عيد نوروز ، عيد جمشيدى سلطانى است كه مسلمان نبوده چگونه غسل مستحب است كه عمل او را احياء مىكند ؟
جواب : گرچه به عنوان روز خاص طبيعى عيد نيست ، ليكن همانطور كه در برخى روايات آمده ، به عنوان يادآورى جريان غدير خم كه در اين روز بوده و نيز غلبه موسى بر ساحران فرعونى و نيز نجات ابراهيم ( ع ) از آتش نمرودى و چيزهاى ديگر ميتواند عيد مكتبى باشد ضمن اينكه طراوت طبيعى هم ميتواند موجب نشاط باشد ، و اسلام زيبائيهاى طبيعى را طرد نمىكند ، اينها هم جزو « طيبات » هستند كه در قران آمده است .
سؤال : 62 - تراشيدن قسمتهايى از ريش به اصطلاح غربىها ( پروفسورى ) يا طرز ديگر آن يعنى ( ستارى ) چه حكمى دارد ؟
جواب : به نظر اينجانب جايز نيست .
سؤال : 63 - تولّى و تبرى در چه حدى واجب است ؟ « قلبى و اعتقادى ، اظهار در زبان ، اظهار در عمل » ؟
جواب : در همه مراحل مزبوره اگر تقيهاى نباشد .
سؤال : 64 - دوستى با دشمنان دين در غير حال تقيه چه حكمى دارد ؟
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى ) — صفحة 311
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص٣١١