ذرّية اسرائيل و از فرزندان يعقوب ، موسى و هارون و زكريا و يحيى و عيسى .
«
وَ مِمَّنْ هَدَيْنا »
الى ديننا «
وَ اجْتَبَيْنا »
من بين النّاس يعنى - المؤمنين . «
إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ »
اينجا ضميرى است يعنى - كانوا «
إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ »
اى - كتب اللَّه المنزلة .
«
خَرُّوا سُجَّداً »
اى - سقطوا لوجوههم ساجدين ، تعظيما للَّه و كلامه . «
وَ بُكِيًّا »
اى - باكين خوفا منه و طمعا ، و «
سُجَّداً وَ بُكِيًّا »
منصوبان على الحال ، و بكيّا جمع باك ، و اصله بكويا على وزن فعول ، كشاهد و شهود و حاضر و حضور .
«
فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ »
اى - انقرض هؤلاء الانبياء و جاء بعدهم قوم لا خير فيهم ، و الخلف اذا اضفته سكنت اللّام ، تقول خلف صدق و خلف سوء . و اذا لم تضفه ، سكنته فى الشرّ و فتحته فى الخير . و الخلف ايضا اسم للقرن . يقال انقرضت قرون و خلوف . «
فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ »
ميگويد چون پيغامبران و دينداران و صالحان و مؤمنان بسر رسيدند ، از پس ايشان در رسيدند ، يعنى در روزگار فترت قومى بد نابكار يعنى جهودان و ترسايان و گبران . «
أَضاعُوا الصَّلاةَ »
يعنى تركوا الصّلاة المفروضة و لم يعتقدوا وجوبها لقوله تعالى : «
إِلَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ »
فدل على كفرهم . مجاهد و قتاده و جماعتى گفتند اين خلف قومىاند بدان و عاصيان از امت احمد : «
أَضاعُوا الصَّلاةَ »
يعنى اخروها عن مواقيتها و صلّوها لغير وقتها . «
وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ »
يعنى اللذات ، شرب الخمر و الزّنا و غير ذلك . نماز به اول وقت نگزارند و در آن تقصير كنند و بر پى شهوتها روند . خمر خورند و زنا كنند ، قال وهب : شرابون للقهوات ، لعابون بالكعبات ، ركابون للشهوات ، متّبعون للذّات ، تاركون للجمعات . خمر خوارانند ، نرد بازانند ، به حرام شهوت رانند و جمع و جماعت بگذارند . مجاهد گفت هذا عند قيام الساعة و ذهاب صالحى امّة محمد ( ص ) ينروا بعضهم على بعض فى الأزفة .
روى ابن عمر قال : قال النبى ( ص ) : « يكون فى امّتى من يقتل على الغضب فى الأزفة .
روى ابن عمر قال : قال النبى ( ص ) : « يكون فى أمّتي من يقتل على الغضب و يرتشى فى الحكم و يضيع الصلاة و يتبع الشّهوات و لا تردّ له راية » . قيل يا رسول اللَّه : أ مؤمنون هم ؟ قال : « بالايمان يقرّون » .
و عن انس قال : قال النبى ( ص ) : « انّها ستكون فى بعدى ائمة فسقة يصلون