بعثناه بعدهم على اثرهم . ميگويد : عيسى مريم را پس آن پيغامبران فرا داشتيم ،
مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْراةِ
يعنى يصدّق احكامها ، و يدعو اليها . اين
مُصَدِّقاً
صفت عيسى است ، يعنى كه احكام تورات را تصديق مىكند ، و خلق را بر تصديق آن ميدارد و بر آن ميخواند ، و آن ديگر كه گفت :
وَ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْراةِ
آن صفت انجيل است يعنى كه در انجيل ذكر تصديق تورات است ، و حكم اين موافق آنست ، و برين وجه حكم تكرار ندارد ، و در قرآن خود به حمد اللَّه تكرار بىفائده نيست ،
وَ هُدىً وَ مَوْعِظَةً
اى هاديا و واعظا «
لِلْمُتَّقِينَ »
عن الفواحش و الكبائر .
وَ لْيَحْكُمْ
- قراءت حمزه بكسر لام است و نصب ميم ، و معناه : آتيناه الانجيل فيه هدى و نور لان يحكم اهل الانجيل بما فيه . باقى بجزم خوانند بر معنى امر ، يعنى و ليقض اهل الانجيل بما انزل اللَّه فيه ، چنانست كه ربّ العالمين حكم رجم و قصاص و بيان نعت مصطفى و توحيد در تورات فرو فرستاد ، و اهل تورات را فرمود احبار و ربّانيان ايشان كه آن را قبول كنند ، و بدان حكم كنند ، و در انجيل فرو فرستاد ، و اهل انجيل را فرمود قسّيسين و رهبانان ايشان كه بپذيرند و بدان حكم كنند ، و در قرآن بامّت محمّد فرو فرستاد ، ايشان را فرمود تا قبول كنند ، و از آن حكم كنند . پس گفت :
وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ
ازينان هر كه حكم نكند به آنچه اللَّه فرو فرستاد فاسق است ، از فرمان بيرون ، و بر خداى عاصى . مؤمنان و مسلمانان امّت محمّد بجان و دل قبول كردند ، و گردن نهادند ، و پذيرفتند . ربّ العزّة از ايشان باز گفت :
وَ إِذا يُتْلى عَلَيْهِمْ قالُوا آمَنَّا بِهِ إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّنا إِنَّا كُنَّا مِنْ قَبْلِهِ مُسْلِمِينَ
.
امّا اهل تورات بدان كافر شدند ، كه محمّد را صلّى اللَّه عليه و سلّم دروغ زن گرفتند ، و حكم كتاب خداى نپذيرفتند ، و از توحيد برگشتند ، تا ربّ العزّة ازيشان « 1 » حكايت
هامش
( 1 ) نسخهء ج : ازشان .