وَ أَمَّا الَّذِينَ اسْتَنْكَفُوا
- يعنى عن عبادته ،
وَ اسْتَكْبَرُوا
عن السّجود له ،
فَيُعَذِّبُهُمْ عَذاباً أَلِيماً وَ لا يَجِدُونَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا
اى قريبا ينفعهم ،
وَ لا نَصِيراً
مانعا يمنعهم من اللَّه عزّ و جلّ .
يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمْ بُرْهانٌ مِنْ رَبِّكُمْ
- برهان اينجا مصطفى ( ص ) است .
وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ نُوراً مُبِيناً
- و نور قرآن است درين آيت . هم چنان كه در سورة الاعراف گفت :
وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ
يعنى القرآن . جاى ديگر گفت :
فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِي أَنْزَلْنا
يعنى القرآن . و در قرآن نور است بمعنى دين اسلام ، چنان كه گفت :
يُرِيدُونَ أَنْ يُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ وَ يَأْبَى اللَّهُ إِلَّا أَنْ يُتِمَّ نُورَهُ
يعنى : الّا ان يظهر دينه . و در سورة نور گفت :
يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ
يعنى لدينه . وجه سيوم نور است بمعنى ايمان ، چنان كه در سورة الانعام گفت :
وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ
. و در سورة الحديد گفت :
وَ يَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِ
يعنى ايمانا تهتدون به . و در سورة البقرة گفت :
يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ
يعنى من الكفر الى الايمان . چهارم نور است بمعنى هدى ، كقوله :
اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
يعنى بنوره و هداه يهتدى من فى السّماوات و من فى الأرض . « مثل نوره » يعنى : الّذى يقذفه فى قلب المؤمن حتّى يهتدى به . پنجم نور است بمعنى نبىّ ، كقوله :
« نُورٌ عَلى نُورٍ »
اى نبىّ مرسل بعد نبىّ . ششم نور است بمعنى روشنايى روز ، كقوله :
وَ جَعَلَ الظُّلُماتِ وَ النُّورَ
. هفتم نور است بمعنى آن روشنايى كه مؤمنان را در صراط بود ، و ذلك فى قوله :
يَسْعى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ
، و قال :
انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ
يعنى نمشى بضوئكم ، و قال تعالى :
يَقُولُونَ رَبَّنا أَتْمِمْ لَنا نُورَنا
. هشتم نور است بمعنى بيان حلال و حرام و احكام و مواعظ ، چنان كه گفت :
إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْراةَ فِيها هُدىً وَ نُورٌ
يعنى