فلن يبطل اعمالهم ، و در سورة الكهف گفت :
ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا
اى بطل عملهم . وجه ششم ضلال بمعنى خطا ، چنان كه در سورة الفرقان گفت :
إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا
يعنى اخطأ طريقا ، و قال :
وَ سَوْفَ يَعْلَمُونَ حِينَ يَرَوْنَ الْعَذابَ مَنْ أَضَلُّ سَبِيلًا
اى اخطأ طريقا ، و در سورة الاحزاب گفت :
فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا مُبِيناً
اى اخطأ خطأ ظاهرا ، و در نون و القلم گفت :
إِنَّا لَضَالُّونَ
اى اخطأنا طريق الجنة . وجه هفتم ضلال بمعنى جهالت ، چنان كه در سورة الشعراء گفت :
فَعَلْتُها إِذاً وَ أَنَا مِنَ الضَّالِّينَ
اى من الجاهلين . وجه هشتم ضلال بمعنى نسيان است ، چنان كه در سورة البقرة گفت :
أَنْ تَضِلَّ إِحْداهُما
يعنى ان تنسى احديهما الشّهادة .
النوبة الثالثة
قوله تعالى :
وَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً
الآية - ربّ العالمين ، خداوند جهانيان ، و دارندهء همگان ، بخشايندهء مهربان ، درين آيت بر رهيگان توبت عرضه مىكند ، و در عفو اميد ميدهد ، و تشديدها كه گفته است همه را درمان ميسازد ، هم بيگانه را از بيگانگى مىباز خواند ، هم عاصى را از معصيت ، و همه را بكرم خود اميد ميدهد :
بيگانه را ميگويد :
إِنْ يَنْتَهُوا يُغْفَرْ لَهُمْ ما قَدْ سَلَفَ
اگر از كفر باز آيند ، و اسلام بجان و دل درپذيرند ، در گذشته با ايشان هيچ خطاب نكنم ، فانّ الاسلام يهدم ما قبله ، و عاصى را ميگويد :
ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً
چندان دارد كه عذرى بر زبان آرد ، و پشيمانى در دل آرد ، پس بجاى هر بدى نيكى بنويسم :
فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ
. كريم است آن خداوندى كه پيوسته بندگان را با خود ميخواند ، و خود را بر ايشان عرضه مىكند ، و لطف مينمايد ، و عيب ميپوشد ،