فقولوا : عبد اللَّه و رسوله » . و انطلقت وفد بنى عامر الى النبى ( ص ) فقالوا انت سيدنا ؛ فقال : السيد اللَّه فقالوا افضلنا و اعظمنا طولا . فقال : « قولوا قولكم او بعض قولكم و لا يستجرينّكم الشّيطان »
وَ لا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئاً
- اين كلمه همان فائده داد كه
أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ
داد ، و زيادة فائده درين كلمه آنست كه عبادت خدا صورت بندد با بعضى شرك . چنان كه رب العالمين جاى ديگر گفت :
وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ
.
و مصطفى ( ص ) گفت :
الشّرك اخفى فيكم من دبيب النّمل على الصّخرة الصّمّاء فى اللّيلة الظّلماء » ،
پس
أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ
اشارت بتوحيد دارد ،
وَ لا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئاً
اشارت باخلاص .
وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ
- اين هم تفسير كلمهء
سَواءٍ
است ، يعنى كه هيچ كس از ما كسى را بخدايى نگيرد ، و خداى نخواند ، نه اهل تورات عزير را ؛ و نه اهل انجيل ، عيسى را . و نه كس باطل از مبطل بپذيرد . و گفتهاند : در معنى
لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ
اى لا نطيع فى معصية اللَّه احدا ، يعنى در معصيت خدا هيچ كس را فرمان نبريم ، كه هر كه در معصيت خدا مخلوقى را فرمان برد همچنانست كه جز خداى را كسى را سجده برد و او را بخدايى گرفت . مصطفى ( ص ) گفت :
« من اطاع مخلوقا فكأنّما سجد سجدة لغير اللَّه » .
فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا
. . . الآية - اين خطاب با مصطفى ( ص ) است و با امت وى . ميگويد : « اگر ايشان از اجابت برگردند شما گوئيد كه ما مسلمانانيم و خداى را يكتا و بىهمتا گويانيم . اگر كسى گويد : اين آيت بر سبيل حجت آورد بر ايشان ، و درين چه حجت است كه گفت :
فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا . . .
؟ جواب آنست كه رب العالمين ما را درين آيت ادب محاجّت در آموخت ، و بيان كرد كه معاند را بعد از آنكه حجّت بر وى لازم گشت و حق بر وى ظاهر شد ، و هم چنان عناد