عمل بر وفق سنّت ، يزيد بالطّاعة و ينقص بالمعصيته - جماعتى از مصطفى ص پرسيدند كه
« اىّ الاعمال افضل ؟ قال ايمان باللّه قيل ثم ما ذا ؟ قال ثم الجهاد فى سبيل اللَّه قيل ثم ما ذا ؟
قال ثمّ حج مبرور »
از عمل پرسيدند و جواب داد كه ايمان باللّه اين دليل است كه ايمان عين عمل است .
و عن انس بن مالك قال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم « لا يقبل قول الّا به عمل و لا يقبل قول و عمل الّا بنيّة و لا يقبل قول و عمل و نيّة الّا باصابة السنّة »
و عن على بن ابى طالب ع قال « سألت النبى صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم عن الايمان ما هو ؟ قال - معرفة بالقلب و اقرار باللسان و عمل بالاركان . »
ازينجا بعضى علما گفتند ايمان خصلتى است بسه قسم كرده يكى شهادت دوم عقيدت سيم عمل - در شهادت حقن دماء و عصمت اموال است ، و در عمل ثبوت عدالت ، و در عقيدت حصول معرفت . اما شهادت و عمل ظاهراند و احكام ان ظاهر و عقيدت غيبى است و حكم آن در آخرت ، ترك عقيدت نفاق است ، و ترك عمل فسق ، و ترك شهادت كفر .
يُخادِعُونَ اللَّهَ
- معنى آن از دو وجه : - است يكى آنست كه قصد آن دارند و به آن ميكوشند كه اللَّه را فرهيبند . جايى ديگر گفت
إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
يعنى قصد آن دارند و به آن ميكوشند كه اللَّه را اذى نمايند و نه بفريب او رسند و نه اذى او توانند كه اللَّه تعالى از درك هر دو پاك است . معنى ديگر تعظيم رسول را نام خويش در پيش نهاد ميگويد رسول مرا مىفريبند و مؤمنانرا ، و هر كه فرهيب رسول ميجويد فرهيب من جويد و نرسد ، و انجا كه گفت يؤذون اللَّه و رسوله ميگويد رسول مرا اذى مىنمايند و هر كه رسول مرا اذى نمايد چنانست كه مرا اذى نمايد . و در خبرست كه
من اذى وليا من اوليائى فقد بارزنى بالمحاربة
اين همچنانست كه گفت
فَلَمَّا آسَفُونا انْتَقَمْنا مِنْهُمْ
و قال تعالى
إِنَّ الَّذِينَ يُحَادُّونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
و در خبر مىآيد كه - عبدى مرضت فلم تعدنى اى مرض عبدى ، همه از يك باب است .
وَ الَّذِينَ آمَنُوا
- و مؤمنانرا مىفرهيبند يعنى ميگويند با مؤمنان كه انّا معكم و على دينكم .
اللَّه گفت
وَ ما يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ
- و فرهيب نمىسازند مگر با خويشتن