النوبة الثالثة
- قوله تعالى :
وَ إِذْ نَجَّيْناكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ
- كريم است و مهربان ، لطيف است و نگاهبان ، خداوند جهان و جهانيان ، فرياد رس نوميدان ، ذخيره منقطعان ، چارهء بيچارگان ، نوازندهء رنجوران ، رهانندهء بندوران ، در نگر به حال پيغمبران و رسولان كه هر يكى را ازيشان رنجى ديگر بود و اندوهى ديگر ، منت نهاد بريشان و جهانيان را گفت باز برندهء اندوهان و رهانندهء ايشان منم . آنك نوح پيغمبر در دست قوم خويش گرفتار شده و درمانده ، و شخص عزيز وى نشانهء زخم ايشان شده . رب العالمين گفت
وَ نَجَّيْناهُ وَ أَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ
- آخر او را از دست ايشان رهانيديم ، و اندوهان وى را پايان پديد كرديم . و در حق لوط پيغامبر گفت
وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِي كانَتْ تَعْمَلُ الْخَبائِثَ
. و در حق ايوب پيغامبر گفت -
فَكَشَفْنا ما بِهِ مِنْ ضُرٍّ
و در حق يونس گفت -
وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ
او را از غم برهانيديم و از ظلمتها بيرون آورديم و درد وى را مرهم پديد كرديم . در حق موسى و بنى اسرائيل همين ميگويد ، و منت مىنهد -
وَ إِذْ نَجَّيْناكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ
- در عذاب و رنج فرعون بودند كارهاى دشوار و بار گران بريشان مىنهاد و فرزندان ايشان را ميكشت ، آخر آن محنت ايشان را پايان پديد كرديم ، و آن رنج ازيشان برداشتيم ، و آن غمّ و آن همّ از دل ايشان برگرفتيم .
تبارك اللَّه سبحانه ما كل همّ هو بالسرمد
آخر بسوى سعادت آيد را هم * بيرون جهد از محاق روزى ما هم
وَ إِذْ فَرَقْنا بِكُمُ الْبَحْرَ
- الآية - بيان ثمرهء سفر موسى است . موسى را دو سفر بود : يكى سفر طرب ديگر سفر هرب . بيان سفر طرب آنست كه گفت
وَ لَمَّا جاءَ مُوسى لِمِيقاتِنا
به اين سفر مناجات حق يافت و قربت خداوند جل جلاله . و سفر هرب آنست كه گفت
وَ أَوْحَيْنا إِلى مُوسى أَنْ أَسْرِ بِعِبادِي
به اين سفر هلاك دشمن و رستگارى ازيشان يافت ، چنانك گفت
وَ إِذْ فَرَقْنا بِكُمُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْناكُمْ
و چنانك موسى را دو سفر بود نيز مصطفى را دو سفر بود - يكى سفر ناز ديگر نياز : - سفر نياز از مكه بود تا مدينه بود از دست كفار و كيد اشرار ، و سفر ناز از خانهء ام هانى