چيزهايى ناخوشايند انسان كه آدمى بايد آنها را تحمّل و بر آنها شكيبايى كند ؟ و سرشار از خواهشهايى كه شايسته است با آنها مبارزه و از آنها دورى كند ؟ و اگر بردبارى و شكيبايى نكند ، يا اگر با آنها مبارزه و از آنها اجتناب نكند به عنوان هيمه به آتش دوزخ خواهد افتاد و به قدرت شكست خود در آن مبارزه ، در دوزخ عذاب خواهد ديد ؟ اين غايت و غرض از بزرگترين آرزوهاى بلند پرهيزگاران است «
الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِهِمْ وَ يَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا / 84 سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ
« 122 » « آنان كه خدا را ايستاده و نشسته و به پهلو آرميده ، ياد مىكنند و در آفرينش آسمانها و زمين مىانديشند : اى پروردگار ما ، اين جهان را به بيهوده نيافريدهاى ، تو منزّهى ، ما را از عذاب آتش بازدار » ، و بزرگتر از وصول بدين غايت همان كاميابى و پيروزى از جانب خداوند است كه «
فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فازَ
« 123 » - و هر كس را از آتش دور سازند و به بهشت درآوردند به پيروزى رسيده است . » هدف دوم همان داخل شدن به بهشت است ، و اين امر بدون آمرزش خداوند و خرسندى او ممكن نشود ، زيرا هيچ كس ، حتى انبياء ، بر اثر كردار خود به بهشت نمىرود ، بلكه به فضل خدا چنين سعادتى مىيابد ، و اين امر تحقق نمىيابد جز به توبه و انابه به درگاه خدا و اعتراف به خطا براى خدا ، و كوشش پى گير و دايم براى اصلاح خود .
«
وَ مَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوانٌ
- و آمرزش از جانب خدا و خشنودى او ، » اين همان هدفهاى حقيقى است كه بر همه كس واجب است براى آنها بكوشد ، و به وسيلهء آنهاست كه دنيا آخرت شود ، و زندگى در آن معنى و مفهومى يابد ، و هر ساعت در آن بزرگتر و با ارزشتر از ساعت آخرت شود . امّا بدون اين
هامش
( 122 ) - آل عمران / 191 .
( 123 ) - آل عمران / 185 .