دانستن بعداز وقت
« كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ »
مىفرمايد : شما در ميدان قيامت مىدانيد ! كه با تلف كردن وقت ، چه خسارت بزرگى را متحمل شدهايد ؟ همچنين در حديثى از رسول اكرم صلى الله عليه وآله و سلم نقل شده است كه مى فرمايد : « لا تزول قدم عبد يوم القيامة حتّى يسأل عن أربعة أشياء عن شبابه فيما أبلاه » جوانى خود را در چه راهى گذرانديد ؟ در راه خدا و يا در راه هواهاى نفسانى ؟ « وَ عَنْ عُمُرِهِ فِيمَا أَفْنَاهُ » عمر خود را به كدام راه مصرف كرديد ؟ در عبادت و يا در معصيت ؟ « وَ عَنْ مَالِهِ مِنْ أَيْنَ اكْتَسَبَهُ » مال خود را از كجا پيدا نموديد ؟ از راه حلال و يا از راه حرام ؟ « وَ فِيمَا أَنْفَقَهُ وَ عَنْ حُبّنَا أَهْلَ الْبَيْت » « 1 » از دوستى ما اهل البيت سؤال مىشود كه محبت شما با اهل البيت رسول خدا صلى الله عليه وآله و سلم تا چه اندازه بود ، آيا نسبت به آنها محبت داشتيد ياخير ؟ اين حديث هم از در منابع شيعه نقل شده است و هم در منابع برادرن اهلسنت .
« كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ » « ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ »
بعضى از مفسرين گفتهاند كه تكرار اين آيه براى تأكيد همديگر است ؛ بعضى ديگر مىگويند كه احتمال دارد آيه اول در مورد برزخ باشد و آيه دوم در مورد روز قيامت . در هر صورتىكه باشد فرق نمىكند ، چه براى تأكيد باشد و چه در مورد برزخ و چه در مورد قيامت . معنى هر دو آيه يكسان است و مىفرمايد : وقتىكه از دنيا رفتيد مىبينيد كه تلف كردن وقت ، چه قدر زيان آور بوده است . در مورد اين آيات مباركه ، من احتمال مىدهم كه مراد از تكرار آن ، در وقت مردن انسان باشد ؛
هامش
( 1 ) - الخصال ص 253 ، ح 125