تخطي إلى المحتوى الرئيسي

متافيزيك از نظر رئاليزم يا معارف اسلامى از نگاه علم وفلسفه (فارسى) — صفحة 19

مساهمون:

ص١٩
سفسطه است ! ! ! خيلى خوب ، حالا برگرديم و از بيانات بالا نتيجه‌گيرى كنيم ! اولا - ادراكات حسى معتبر است . ثانيا - ادراكات عقلى نيز اعتبار دارد . ثالثا - انكار يكى از اين دو منجر بانكار ديگرى مىشود . رابعا - انسان بايد يا عقليات را قبول كند و يا اينكه ايده - آليست بشود يعنى رئاليسم با قول سوم و چهارم كه ماترياليستها طرفدار آن بودند سازش ندارد . حالا كه اين موضوع فهميده شد برميگرديم بسوى مقصد خود كه بيان احكام سه‌گانهء عقلى يعنى امكان و امتناع و وجوب بود .

خواص واجب

در جهان هستى امكان ، با چيزهائى است كه امكان آنها مسلّم است ، ولى ووقع و وجود آنها مشكوك يا نيستى آنها مسلّم است ، مثلا ممكن است فلانى سرمايه‌دار باشد ، و آن ديگرى وزير باشد ، در كابل زمستان برف نبارد ، آن تصادم وحشتانك ترافيكى بوقوع نه پيوندد و . . . ليكن اين امكان‌ها با وجود خارجى ملازمه ندارند زيرا عدم آنها نيز ممكن است ، و لذا وقوع و يا عدم اين قضايا و امثال آنها از نفس امكان آنها گرفته نميشود بلكه انسان بسراغ عوامل و علل خارجى آنها ميرود . ولى مفهوم واجب الوجود بر خلاف مفهوم ممكن الوجود داراى