عالمان بزرگ اسلامى همواره در علم كلام چهرههاى درخشان داشتهاند ، و در اين ميان عالمان شيعى از درخششى فوق العاده برخوردار بوده و همواره در مباحث كلامى - به دنبال تعاليم قرآن و عترت - منطقى رسا و حضورى فعّال و روشنگر داشتهاند ؛ كه استمرار زيباى اين جريان را از دوران ائمّه هدى عليهم السّلام و شاگردان طراز اوّلشان همچون هشام ، مؤمن الطّاق ، ابو بصير ، محمّد بن مسلم ، فضل بن شاذان و . . . و سپس شيخ مفيد ، سيّد مرتضى ، شيخ صدوق ، شيخ طوسى ، خواجه نصير و علّامه حلّى و . . . و در اين اواخر بزرگانى همچون سيّد شرف الدّين جبل عاملى ، مير حامد حسين ، و علّامه امينى و مرحوم مظفّر و . . . أعلى اللهُ مقامَهم به چشم مىبينيم كه فهرست اشخاص و آثارشان در مدار علم كلام ديدنى است .
طبيعى است كه عالمان بزرگ دينى هر كدام در محدوده خود عالم به علم كلام نيز هستند و بايد باشند . حضرت آقا نيز در زمينه اين علم درخششى فوق العاده دارند كه آثار بجا مانده از ايشان در اين زمينه گواه روشنى است و توجّهى به فهرست اجمالى آن ميتواند روشنگر بسيار خوبى در اين جهت باشد .
آثار مستقل و ضمنى كلامى
1 - « الله شناسى »
اين كتاب كه در سه جلد تأليف شده و أجل الهى آن بزرگمرد قبل از اتمام جلد سوّم آن فرا رسيد شامل مباحث فراوان توحيديّه أعمّ از كلامى و غير كلامى است همچون :
تفسير آيه نور در معرفة الله و حضور حضرت حقّ جلّ و علا در همه شريان هستى . امكان لقاء الهى و وصول به حرم امن حضرت حق و انحصار معرفة الله در لقاء الله ، و انحراف جميع راههاى ديگر از وصول به توحيد صحيح و كامل . انحصار هر وجود و اثر وجودى در حق تعالى در منطق قرآن .