آنها آمدهاند .
و بنابراين ، مفاد از سابحات ( سرعت گيرندگان ) و از سابقات ( پيشى گيرندگان ) همان ملائكهء مدبّرات ( تدبير كنندگان ) هستند كه به اعتبار كيفيّت نزولشان براى انجام مأموريّت كه همان تدبير امور باشد ، بدين صفات از آنها ذكر شده است .
و بطور كلّى و با نظر واسع ميتوان مجموع اين سه آيه را مفاد آيه شريفهء ديگرى دانست كه ميفرمايد :
لَهُ مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ .
« 1 »
« براى او فرشتگان پى كننده و دنبال كنندهاى در پيش روى او و در پشت سر او هستند ، تا وى را از امر خدا محفوظ و مصون بدارند . »
فرشتگان مأمور تدبير امور ، بر اشياء و حوادث فرود ميآيند در حالى كه اسباب و عللى بر آنها تجمّع نمودهاند ؛ و آن علل در تأثير وجود و عدم آنها و در بقاء و در زوال و بالاخره در احوالات مختلفه آنها بر سر نزاع و كشمكشند .
امّا آنچه را كه قضاى محتوم و امر مبرم خداوندى بر آن تعلّق گيرد ، فرشته مأمور براى اين تدبير و انجام اين امر به سرعت فرود ميآيد و از بقيّه اسباب پيشى ميگيرد و آن سبب مقتضى را طبق اراده و قضاى الهى تمام مىكند ؛ تا آنچه در قضاء و امر حتمى حضرت حقّ بوده است تحقّق پذيرد .
أصناف فرشتگان مأمور به شؤون مختلف جهان ، و تفسير « وَ النَّازِعاتِ غَرْقاً
»
حالا كه مراد از اين سه آيه معلوم شد ، كه اشاره به سرعت فرشتگان در حال نزول براى انجام مأموريّت و سبقت در انجام و تدبير آنهاست ، حتماً بايد آيه
وَ النَّازِعاتِ غَرْقاً * وَ النَّاشِطاتِ نَشْطاً
را هم بر نزع و خروجشان از موقف خطاب به سوى مأموريّت و تدبير امرشان حمل كرد
هامش
( 1 ) صدر آيه 11 ، از سوره 13 : الرّعد