كه ولىّ من خداست . »
وَ اللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ
« 1 » « خداوند ولىّ مؤمنان است . »
ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا
« 2 » « و اين بعلّت آنست كه : خداوند مولاى آن كسانى است كه إيمان آوردند . »
نِعْمَ الْمَوْلى وَ نِعْمَ النَّصِيرُ
« 3 » « خداوند خوب مولائى و خوب يارى كنندهاى است . » و
اعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاكُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلى
« 4 » « خود را در عصمت و مَصُونيّت خدا در آوريد ؛ زيرا كه او مولاى شماست ؛ و خوب مولائى است . »
قُلْ يا أَيُّهَا الَّذِينَ هادُوا إِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ أَوْلِياءُ لِلَّهِ مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ
« 5 » « بگو ( اى پيغمبر ) : اى كسانى كه طريقهء يَهوديّت را اتّخاذ كردهايد ، اگر چنين مىپنداريد كه شما أوليائى براى خدا هستيد غير از مردم ، پس تمنّاى مرگ كنيد . »
وَ إِنْ تَظاهَرا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلاهُ
« 6 » « يعنى اگر آن دو زن ( عائشه و حَفْصَه ) عليه پيغمبر مُعين و همكار هم گردند ، پس بدرستى كه خداوند مولاى پيغمبر است . »
ثُمَّ رُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلاهُمُ الْحَقِّ
« 7 » « و پس از آن به سوى خداوند كه مولاى حقّ ايشان است باز گردانيده مىشوند . »
اينها آياتى است كه راغب إصفهانىّ در « مفردات » بعنوان شاهد بر اينكه وَلِىّو مَوْلَىدر آنها به معنى اسم فاعل مىباشد ذكر نموده و سپس گفته است : و وَالِىكه در گفتار خداوند آمده است :
وَ ما لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ والٍ
« 8 » « از براى ايشان غير از خدا هيچ والىاى نيست . » به معنىِ وَلىّمىباشد ؛ يعنى ايشان غير از خدا هيچ ولِيّى ندارند .
سپس راغب ، بسيارى از آيات قرآن را كه در آنها نام وَلِىّبرده شده ، و نفى ولايت از غير خدا نموده است ، و نهى از اتّخاذ ولايت يهود و نصارَى ، و ولايت دشمنان خدا كرده ، و بسيارى از آياتى كه در آنها مشتقّات اين مادّه ذكر
هامش
( 1 ) ذيل آيه 68 ، از سورهء 3 : ءَال عمران
( 2 ) صدر آيه 11 ، از سورهء 47 : محمّد
( 3 ) ذيل آيه 40 ، از سورهء 8 : الانفال
( 4 ) ذيل آيه 78 ، از سورهء 22 : الحجّ
( 5 ) صدر آيه 6 ، از سورهء 62 : الجمعة
( 6 ) قسمتى از آيه 4 ، از سورهء 66 : التّحريم
( 7 ) صدر آيه 62 ، از سورهء 6 : الانعام
( 8 ) ذيل آيه 11 ، از سورهء 13 : الرّعد