. . . . . .
[ اقسام اخلاص وخلوص ]
پس بدانكه خلوص و اخلاص بر دو قسم است :
اوّل : خلوص دين و طاعت از براى خداى تعالى .
دوم : خلوص خود از براى او .
و اشاره به اوّل است كريمهء
لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ
، و اين قسم در مبادى درجات ايمان است ، و بر هر كس تحصيل آن از لوازم ، و عبادت بدون آن فاسد ، و يكى از مقدمات وصول به قسم دويم است .
و به دوم اشاره شده كه :
إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ
، چه خلوص را از براى خود بنده ثابت فرموده . و در اوّل از براى دين اثبات كرده ، و بنده را خالص كنندهء آن قرار داده .
و همچنين اشاره به قسم دوّم است حديث : من أخلص للّه يعنى خود خالص شود . و اوّل به صيغهء فاعل ادا مىشود و ثانى به صيغهء مفعول ادا مىشود .
و اين قسم از خلوص مرتبهايست وراى مرتبهء اسلام و ايمان ، و نمىرسد به آن مگر منظور نظر عناية الله ، و موحّد حقيقى نيست مگر صاحب اين مرتبه ، و مادامى كه سالك به اين عالم داخل نشده دامن