او از خار شرك مستخلص نشود ،
وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ
( سورهء يوسف آيه 106 ) و به نصّ كتاب الله سه منصب با هم از براى صاحب اين مرتبه ثابت است . « 1 »
[ خصوصيلت و مراتب واصلان به خلوص ذاتي ]
اول : آنكه از محاسبهء محشر آفاقى « 2 » و حضور در آن عرصه معاف و فارغ است :
فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ
( سورهء صافّات آيه 128 ) چه اين طائفه به توسّط عبور بر قيامت عظماى انفسيّه ، حساب خود را پس دادهاند ، پس حاجت به محاسبهء ديگر ندارند .
دوّم : آنچه از سعادت و ثواب به هر كس عطا كرده مىشود در مقابل عمل و كردار اوست ، مگر اين صنف از بندگان كه كرامت و الطاف برايشان وراى طور عقل ، و فوق پاداش كردار اوست ،
وَ ما تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ
( سورهء صافّات آيه 40 ) .
سوّم : اين مرتبهايست عظيم و مقامى است كريم و در آن اشاره به مقامات رفيعه و مناصب منيعه است و آن آنست كه ايشان را مىرسد ، و شايد ستايش و ثناى الهى ، با آنچه سزاوار آن ذات مقدّس
هامش
( 1 ) - بدانكه علاوه بر اين سه منصب در قرآن مجيد منصب ديگرى هم براى آنان ذكر شده است ، و آن اينست كه آنها از دستبرد شيطان خارجند و ديگر شيطان را در آنها طمعى نيست چنانچه در سورهء حجر آيه 40 فرمايد :وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ.
و در سورهء ص آيه 83 فرمايد :قالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ.
لكن چون لازمهء منصب اوّلى را كه مصنّف بيان فرمود كه معافيت از محاسبهء محشر است عدم امكان تسلّط شيطان است لذا اين را منصب عليحده نشمردهاند .
( 2 ) - و نيز از محاسبهء محشر أنفسى معاف و فارغ است چنانچه بعدا فرموده است ، چه اين طائفه به توسّط عبور بر قيامت عظماى انفسيّه حساب خود را پس دادهاند .