بيست و يكم ، شيخ و اوستاد :
و اين بر دو گونه است : استاد خاصّ و استاد عامّ .
استاد خاصّ آنست كه بخصوصه منصوص و مخصوص به اشاره و هدايت است كه نبىّ و خلفاى خاصّهء اوست .
و استاد عام آن بود كه به خصوص مأمور به هدايت نباشد و لكن داخل در عموم
فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ
( سورهء نحل آيه 43 ) باشد . و سالك را در هيچ حالى چارهاى نيست از اوستاد خاصّ اگر چه به وطن مقصود رسيده باشد . « 1 »
هامش
كرده است : جبرئيل بن احمد ، حدثنى محمد بن عيسى ، عن اسماعيل بن مهران ، عن أبي جميلة المفضّل بن صالح ، عن جابر بن يزيد الجعفى قال :
حدّثنى أبو جعفر عليه السّلام بسبعين ألف حديث لم أحدّث بها أحدا قطّ ، و لا احدّث بها أحدا أبدا . قال جابر : فقلت لابى جعفر عليه السّلام : جعلت فداك إنّك قد حملتنى وقرا عظيما بما حدّثتنى به من سرّكم الّذى لا أحدّث به أحدا ، فربّما جاش في صدرى حتّى ياخذنى منه شبه الجنون ! قال : يا جابر فاذا كان ذلك فاخرج إلى الجبّان فاحفر حفيرة و دلّ رأسك فيها ثمّ قل : حدّثنى محمّد بن علىّ بكذا و كذا .
اين حديث در ص 194 از « اختيار معرفة الرجال » ( معروف به رجال كشّى ) كه به مناسبت جشن هزارهء تولّد شيخ طوسى - اعلى الله مقامه - دانشكدهء الهيّات مشهد طبع كرده است ، و در ص 128 از « اختيار معرفة الرّجال » كه متن همان « رجال كشّى » است و در بمبئى به طبع رسيده است آورده شده است و در كتاب « معجم رجال الحديث » جلد چهارم ص 22 از شيخ كشّى نقل شده است .
( 1 ) - اولياء خدا و افرادى كه به مقام كمال انسانى رسيدهاند در هر زمان ممكنست متعدّد باشند و هر يك از آنان قابل دستگيرى و هدايت و ارشاد سالكين ، ليكن امام و خليفهء رسول خدا كه داراى ولايت كبرى و حافظ شريعت و طريقت و مهيمن بر جميع عوالم و محيط بر جزئيات و كليّات است ، در هر زمان بيش از يكى نيست ، و -