آورده است .
اينك بحث اجمالى در مفاد و مضمون اين حديث شريف مىنمائيم :
اين حديث ميگويد : علىّ صراط حقّ است ؛ و كسى ميتواند از اين صراط عبور كند كه با آن حضرت نزديكى داشته باشد از تمام جهات : از جهت عقيده و ملكه و اخلاق و صفات و كردار نزديكى داشته باشد ؛ و اگر مثل آن حضرت هم در استقامت نبوده باشد لا اقلّ زياد دور هم نباشد و در راه مخالف نباشد .
عبور اصناف مختلف مردم از صراط
انسان در عبور از صراط از عقباتى ميگذرد : عقبه نماز ، عقبه امانت ، عقبه رَحِم ، عقبه ولايت ، عقبه توحيد ، در هر يك از اين كريوههاى صعب العبور انسان بايد يك امضائى داشته باشد ، يعنى لا اقلّ نمازش ، و روزهاش ، و جهادش ، و حجّش ، و زكاتش ، مشابه با اعمال آن حضرت باشد . در اين صورت پروانه عبور ميگيرد ؛ و گرنه اگر كسى بخواهد حركت كند و اصلًا به اين راه آشنائى نداشته باشد و در راه ولايت و راه توحيد نباشد ، پروانه ندارد ، و اين افراد از صراط پرتاب ميشوند و در جهنّم مىافتند ، و
عَنِ الصِّراطِ لَناكِبُونَ
دربارهء آنها تحقّق مىپذيرد .
و لذا رواياتى متواتر از شيعه و عامّه داريم كه : عَلِىٌّ قَسِيمُ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ . « علىّ قسمت كنندهء بهشت و آتش است . » يعنى چه ؟ يعنى علىّ صراط حقّ است كه خداوند متعال معيّن كرده و گفته است : اگر ميخواهيد بسوى من بيائيد و در حرم من بيارميد ، و از مقام رضوان