و مفاد اين آيه
وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً
همان مفاد آيه
وَ إِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ
« 1 » « و زمانى كه نامههاى عمل باز كرده مىشود » .
نتيجه اعمال ملازم نفس است و نامهء عمل عين عمل است
و از جملهء
اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً
« 2 » استفاده مىشود كه اين نامهء عمل غير از نامهها و مكتوبهاى معمولى است كه به دست مردم ميدهند و ميخوانند ؛ چون اگر چنين بود بايد همه افراد مردم بتوانند بخوانند و هر كدام از ديگرى حساب بكشند ولى از آنجا كه ميفرمايد : « بخوان اين نامهء عملت را و كافيست كه خودت در امروز حسابگر خودت باشى » معلوم مىشود كه مراد همان اطّلاع و هيمنه بر اعمال و تسلّط بر آنهاست كه براى هر نفس نسبت به خصوص اعمال خود او مىباشد ؛ پس مراد از « إقْرَأ » قرائت نفس مناسب آن عالم است ؛ و آيه در رديف آيه شريفه
يُنَبَّؤُا الْإِنْسانُ يَوْمَئِذٍ بِما قَدَّمَ وَ أَخَّرَ
« 3 » مىباشد ؛ يعنى « انسان را در آن روز آگاه ميكنند به آنچه در سابق فرستاده است و در پس فرستاده است .
خوشا به حال آنان كه دل خود را به خدا سپردند و آن را دفتر ثبت تجلّيّات جماليّه و جلاليّهء حقّ نمودند و در كتاب آنان جز خدا و ذكر خدا و ياد خدا چيزى نبود خداوند به حقّ پاكان و راه يافتگان به حريم أقدسش همه ما را از غفلت و از حجابهاى ظلمانى و نورانى عبور دهد و دل ما را مركز حقّ قرار دهد و در دفتر ما جز آن محبوب ازلى و ابدى چيزى نوشته نشود .
هامش
( 1 ) . آيه 10 ، از سورهء 81 : التّكوير
( 2 ) آيه 14 ، از سورهء 17 : الإسراء
( 3 ) آيه 13 ، از سورهء 75 : القيامة