و مىيابد كه : اوست خداوند أحد و يگانه .
و مىيابد كه : اوست اوّل و آخر ، و ظاهر و باطن ، و او به تمام چيزها داناست .
و مىيابد كه : قدرت و سلطنت و ملكيّت آسمانها و زمين اختصاص به او دارد و بازگشت جميع امور بسوى خداست .
و مىيابد كه : و او با شماست هر جا كه بوده باشيد .
و مىيابد كه : فقط و فقط خداوند معبود است ، و زنده است ، و قيّوم موجودات است ، و فقط او شنوا و داناست ، و فقط او شنوا و بيناست .
اين عالم طويل و عريض با تمام سلسلهء علل و معلولات و با تمام شرائط و موانع و مُعِدّات ، همه باطل و عاطل است ؛ و همه سراب است .
امّا كِى سراب است ؟ در آن ظرف ، در ظرف آن عالم يعنى در ظرف عالم وجه اللهى .
در اين ظرف همه ثابت است و واقعيّت و حقيقت دارد . يك مو يا يك پر كاه نمىتواند از جاى خود تكان بخورد ، بدون روابط موجوده . يك مو و يا يك پر كاه نمىتواند بدون سلسلهء علل ، موجود يا معدوم گردد .
به اندازهاى روابط اين سلسله دقيق و عميق است كه عقلها را مبهوت و خيره مىسازد . سلسلهء اسباب و مسبّبات تكوينيّه و امور تشريعيّه از امر و نهى و قانون و هزاران علّت و موجبى كه از دو نقطهء
معاد شناسى (فارسى) — صفحة 75
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٧٥