ترديدى نيست بر اينكه موجودات عقلانيّهء روحانيّهء ملكوتيّهء عالم قدس و تجرّد ، نگاهدارنده و تربيت كننده و تدبير كنندهء جميع امور اين عالم هستند .
امّا از نقطه نظر قرآن كريم : آيات بسيار است و ما به ذكر بعضى از نمونههاى مختلف اكتفا مىكنيم .
اصناف فرشتگانى كه تدبير امور اين عالم را مىنمايند
1 - وَ النَّازِعاتِ غَرْقاً * وَ النَّاشِطاتِ نَشْطاً * وَ السَّابِحاتِ سَبْحاً * فَالسَّابِقاتِ سَبْقاً * فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً
. « 1 »
« سوگند به فرشتگانى كه در هنگام امر پروردگار ، نسبت به امرى از امور عالم از جاى خود حركت نموده و از موقف خطاب ، براى انجام مأموريّت در اين عالم با شدّت و جدّيت پائين مىآيند .
و سوگند به فرشتگانى كه از موقف خطاب ، براى انجام مأموريّت به تمام مَعنى الكلمه خارج ميشوند .
و سوگند به فرشتگانى كه بعد از حركت و خروج از موقف با سرعت تامّ و تمامى بسوى مأموريّت خود ميروند .
و سوگند به فرشتگانى كه در انجام مأموريّت خود طبق قضاء حتمى و مُبرَم پروردگار ، از سائر فرشتگان كه نسبت به مأموريّت آنان حكم بتّى و جدّى صادر نشده است سبقت گرفته و مأموريّت خود را كه به حكم حتمى رسيده است انجام ميدهند .
و سوگند به فرشتگانى كه پس از سبقت بسوى مأموريّت با انجام آنچه در تدبير امور اين عالم به آنها مُفوَّض شده است تدبير امور را
هامش
( 1 ) آيات 1 تا 5 ، از سورهء 79 : النّازعات