است . «
فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ
فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً
» « 1 »
و كسانىكه نامه عمل بهدست راست آنان داده شود از آنان به زودى حساب كشيده خواهد شد بسيار آسان . «
وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ فَسَوْفَ يَدْعُوا ثُبُوراً
» « 2 »
و كسانى كه نامه عمل از پشت سر به آنها داده خواهد شد آنان بهدنبال هلاكت و بوار خواهند رفت .
اين دو دسته همان اصحاب يمين و شمالند كه در هر قومى موجود بوده و بهتوسط امامشان بدين مراحل خواهند رسيد ، پس مراد از اين دو دسته تمام افراد امّت بدون امام خواهد بود .
و امّا اگر بخواهيم افراد بشر را چنان تقسيم كنيم كه امام نيز داخل آنها باشد بايد به تقريب ديگر مردم را سه دسته نمود يك دسته مقرّبون ، و دسته دوّم اهل سعادت ، و اصحاب يمين ، دسته سوّم اهل شقاوت و اصحاب شمال «
فَأَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ ما أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ
» « 3 »
و اصحاب يمين چقدر بزرگ و پر اهميّتند اصحاب يمين . «
وَ أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ ما أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ
» « 4 » و اصحاب شمال ، چقدر بدبخت و سيه روزند اصحاب شمال ؛
«
وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ
أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ
فِي جَنَّاتٍ وَ نَعِيمٍ
» « 5 » و آن كسانى كه در سير به سوى خدا از همه سبقت گرفتهاند ، آنان مقرّبين درگاه الهى هستند ، از حساب و كتاب و عرض و سؤال و ميزان و صراط و دوزخ گذشته ، از مقرّبين خدا گشته و در حرم امن و امان الهى سكنى گزيدهاند . «
فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ
. » « 6 »
آنان در دنيا اين عقبات را طى كرده ، و در وقتى كه افراد بشر سرگرم
هامش
( 1 ) سوره انشقاق : 84 - آيه 7 - 8
( 2 ) سوره انشقاق : 84 - آيه 10 - 11
( 3 ) سوره واقعه : 56 آيه 8
( 4 ) سوره واقعه : 56 آيه 9
( 5 ) سوره واقعه : 56 - آيه 10 - 12
( 6 ) سوره قمر : 54 - آيه 55