فرمان خود دنبال مأمورّيت مىفرستد ؛ آنها هيچ قدرت تخطّى و تجاوز را ندارند .
و بنابراين ، اين قوّهء علم و نور تابان ، پيوسته صاحب خود را از ضلالت و معصيت و خطا مصون مىدارد .
در روايات وارد است كه در پيمبران و ائمّه روحى است بهنام روح القدس كه آنها را در مقام منيع انسانيت محفوظ نموده ، و از هر لغزش و گناه و اشتباهى محفوظ نگاه مىدارد .
در اين آيه مباركه « 1 » خداوند خطاب به پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نمود كه :
اگر فضل و رحمت خدا شامل حال تو نبود ، طايفهاى از منافقين مدينه اهتمام نموده كه تو را در فكر و نوع تشخيص خودت گمراه كنند ، و ليكن آنها با اين عمل نه تنها نمىتوانند به تو ضررى برسانند ، و تو را از فكر و ارادهء تو برگردانند ، بلكه خود را گمراه نمودهاند ، چون خداوند بر تو كتاب و حكمت را فرو فرستاد ، و از دانشهائى كه قبل از اين نداشتى تو را تعليم نموده است ، و فضل خدا بر تو بزرگ است .
در اين آيه مباركه منظور از كتاب ، وحى است كه توسط جبرائيل بر قلب پيغمبر راجع بهقوانين شريعت فرستاده مىشود ، و مراد از حكمت ، علم به معارف كليّه و اسرار الهيّه ؛ و مراد از دانشهائى را كه تعليم كرده است ، ساير علوم از ادراكات جزئيّه و تشخيص مطالب حقّه است .
و چون جمله
وَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْكَ الْكِتابَ
يا حاليه است و يا بمنزلهء تعليل براى جمله سابقه مىباشد لذا استفاده مىشود كه علّت عدم تاثير كلام منافقين در تو ، همانا آن ملكه قلبى است كه با آن قادر بر تلقّى وحى توسط جبرائيل امين نسبت به احكام و قوانين شريعت و نسبت به معارف الهيّه مىباشى و همچنين قادر بر تلقّى الهامات نسبت به اطلّاع بر اسرار و مغيبات ، و روشن شدن واقعيّت امور ، و جدا ساختن بين حقّ و باطل هستى .
بنابراين از اين آيه بهخوبى استفاده مىشود كه علّت عدم گمراهى و ضلال پيمبر ، حتّى در بعضى از امور جزئيه مستند به آن علم خاصّى است كه خداوند عنايت فرموده ، و به وسيله آن تلقّى وحى مىنمايد ، و آن علم خاصّ كه در روايات بنام روح القدس تعبير شده است پيغمبران را در مصونيّت از گناه و خطا در هر مرحله از تشخيص نگاه مىدارد .
هامش
( 1 ) آيهاى كه در ابتداى صفحه قبل آمده است