هامش
- سَليقى ، و حسن بن عبد الواحد العين زَربَى ، و أبو الحسن لُؤلُئىّ . و در خانهاش او را دفن كردند . خانه تبديل به مسجد گشت ، و آن مسجد امروز از مشهورترين مساجد نجف است . نزديك درِ شمالى صحن مطهّر كه معروف است ايضاً به درِ طوسى .
بارى ، منظور ما از اين تاريخچهء شيخ الطّائفه در اينجا علاوه بر اطّلاع از حالات و جريان امور اين راد مرد عظيم و اين فقيه متكلّم پاسدار شيعه ، آن بود كه بدانيم : زيد كه مىگويد : چرا من شيخ طوسى نشدم ، مرجعش آنست كه چرا تمام اين جريانات از ابتداى ميلاد تا رحلت شيخ كه براى او رخ داده است براى من رخ نداده است ؟ و فقط منيّت زيد كه او اوست و غير او نيست جميع اين اگرها را ابطال مىكند .
در عبارت مرحوم علّامهء طهرانى كه از النّابس او نقل كرديم اين نكته قابل توجّه است كه فرموده است : و أُخذ ما وُجد من دَفاتِره و كرسىٍّ كان يَجلِس عليه لِلكلامِ ، و اخرِج إلى الكرخِ ، و اضيفَ إليه ثَلاثةُ سَناجيقَ بيضٍ فاحرِق الجميعُ . و در اصل عبارت ابن جوزى در « المنتظم فى تاريخ الامم و الملوك » ( طبع سنهء 1412 هجريّه ) ج 16 ، ص 16 در حوادث سنهء 449 آورده است كه : و أُخذ ما وُجد من دَفاترِه و كرسىٍّ كانَ يَجلِس عليه لِلكلامِ و اخرِج ذلك إلى الْكرخِ و اضيفَ إليه ثَلاثةُ مَجانيقَ بيضٍ كان الزُّوّار من أهلِ الْكرخِ قديماً يَحمِلونها معَهم إذا قَصدوا زيارةَ الكوفةِ فاحرِق الجميعُ .
در اينجا بايد دانست كه در عبارت جلد مطبوع كتاب ابن جوزى ، همانند بعضى از تواريخ ديگر كه « مناجيق بيض » آمده است ، تحريف يا تصحيف شده است .
بلكه صحيح ، عبارت مرحوم علّامهء طهرانى « ثلاثة سناجيق بيض » مىباشد .
در « أقرب الموارد » گويد : السِّنْجَق : اللِّواءُ و الدّائِرةُ تحتَ لواءٍ واحدٍ ، فارِسيّة ، ج : سناجق .
و بنابراين « سناجق » درست است . و منظور پرچمها و علمهاى سپيدى بوده است كه در خانهء شيخ بوده است براى آنكه هر وقت شيعيان كرخ به كوفه براى زيارت قبر أمير المؤمنين و حضرت سيّد الشّهداء عليهما السّلام مىرفتند در دستههاى عزادارى با خودشان حمل مىنمودند