جانداران ، آماده نموده است و مضمون همين جمله در سه آيهء ديگر بيان شده است ؛ مانند :
1 - « وَاللَّهُ جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ بِساطاً * لِتَسْلُكُواْ مِنْها سُبُلًا فِجَاجاً . . . ؛ « 1 »
خداوند زمين را براى شما فرش كرد تا در راههاى وسيع آن رهسپار شويد » .
2 - « الَّذِى جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ فِراشاً و الْسَّمَاءَ بِنَاءً . . . ؛ « 2 »
خداوندى كه زمين را فرش كرد و آسمان را برافراشت » .
3 - « وَ إِلَى الأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ . . . ؛ « 3 »
آيا به زمين نمىنگريد ، كه چگونه گسترده شده است ؟ » .
برخى « 4 » آيهء اخير را گواه بر مسطح بودن زمين گرفتهاند ؛ ولى از اين نكته غفلت ورزيدهاند كه مسطح بودن به معناى ضد كروى ، يك نوع اصطلاح هندسى است كه پس از نزول قرآن پيدا شده است ، مقصود از جملهء « سطحت » در آيهء ، همان گسترش آن است و لذا مفسران عالىقدر آيهء اخير را چنين تفسير مىكنند : « كيف بسطها و وسعها . . . » . « 5 »
علاوه بر اين ، سطح داشتن زمين ، مانع از كرويت آن نيست ؛ زيرا هر كرهاى براى خود سطح دارد و از اين رو در هندسه كره را يكى از اقسام سطح به شمار آوردهاند .
2 . راز آفرينش كوهها و نهرها
3 . « . . . وَ جَعَلَ فِيها رَواسِىَ وَ أَنْهاراً ؛
هامش
( 1 ) . نوح ( 71 ) آيهء 19 ، 20 .
( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 22 .
( 3 ) . غاشيه ( 88 ) آيهء 20 .
( 4 ) . جلال الدين سيوطى ، عقود الجمان ، چاپ مصر ، بحث « مسنداليه » .
( 5 ) . مجمع البيان ، ج 5 ، ص 480 .