ما كروى است و اين موضوع را از راههاى گوناگون تعقيب نموده و به ثبوت رسانيدهاند .
امروز اختلافات اوقات در نقاط مختلف زمين و اينكه شب و روز و صبح و ظهر نقاط خاورى با مناطق باخترى كاملًا اختلاف دارد ، روشنترين دليل بر كروى بودن زمين است و اگر زمين مسطح بود ، بايد اختلاف اوقات وجود نداشت .
در قرآن و روايات ما اشارات لطيف و زيبايى به اين مطلب شده است ؛ آنجا كه مىفرمايد :
« فَلَا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشَارِقِ وَ الْمَغَارِبِ . . . ؛ « 1 »
به خداى مشرقها و مغربها سوگند ياد مىكنيم » .
زيرا بر فرض مسطح بودن زمين ، يك مشرق و يك مغرب بيشتر وجود ندارد و بر فرض كرويت آن ، هر نقطهاى براى نقاط شرقىتر ، مغرب و براى نقاط غربىتر ، مشرق است .
در روايات اشارات زيادى به كروى بودن زمين شده است چنانكه مىفرمايد :
« إنما عليك مشرقك و مغربك ؛ « 2 »
تو بايد تابع مشرق و مغرب خود باشى » .
در روايات ديگر مىفرمايد :
« إنّ الشمس تغيب عن قوم قبل مغيبها عن آخرين ؛ « 3 »
آفتاب از سرزمين گروهى غروب مىكند ، پيش از آنكه از سرزمين ديگران غروب نمايد » .
دليل كرويت زمين منحصر به اين نيست ، بلكه دلايل روشن ديگرى دارد ؛
هامش
( 1 ) . معارج ( 70 ) آيهء 40 .
( 2 ) . الهيئة و الاسلام ، ص 82 .
( 3 ) . وسائل الشيعه ، ج 3 ، ص 127 .