ذات پروردگار دانست و او را بر همه چيز ( اداره كردن تمام امور هستى ، دادن حيات و زندگى ، باز گرفتن مرگ و حيات ) قادر و توانا معرفى كرده و چنين مىفرمايد :
حكومت آسمانها و زمين در دست اوست . كه زنده مىكند و زندگى را باز مىگيرد و او - علىرغم اين گونه افراد كوتهنظر ، كه ذات او را براى ادارهء جهان هستى كافى نمىدانند - بر همه چيز قادر و تواناست .
اين مسأله از نظر قرآن به قدرى حساس و جالب است كه در بيش از بيست مورد اين مطلب با مختصر تفاوت و در مواردى ين لفظ آيهء مورد بحث ، تكرار شده است ؛ مثلًا در جايى فرموده :
« لِلَّهِ مُلْكُ السَّمواتِ وَالأَرْضِ يَخْلُقُ ما يَشاءُ » ؛ « 1 »
حكومت آسمانها و زمين در دست خداست و هر چه بخواهد خلق مىكند .
و نيز مىفرمايد :
« وَتَبارَكَ الَّذِى لَهُ مُلْكُ السَّمواتِ وَالأَرْضِ وَما بَيْنَهُما » ؛ « 2 »
بزرگ آن خدايى است كه حكومت آسمانها و زمين و آن چه در ميان اين دو قرار گرفته است به دست اوست .
خدا و تاثير علل مادى
اعتقاد به اين كه تمام حوادث از او سرچشمه مىگيرد و او حكومت مطلقهء جهان هستى را در دست دارد و فاعل مطلق و علت واقعى براى
هامش
( 1 ) . . شورى ( 42 ) آيهء 49 .
( 2 ) . . زخرف ( 43 ) آيهء 85 .