درس 17 : سابقهء گرايش به ماديگرى و گفتار بعضى از دانشمندان دربارهء خدا
در هر دورهاى ، افراد انگشتشمارى از مسير خداشناسى و اعتقاد به ماوراى طبيعت فاصله گرفته و عقايدى را بر خلاف اين انديشه ابراز مىكردند و در زمان پيامبر اكرمه و عهد جاهليت نيز افرادى از اين قبيل وجود داشتند كه قرآن مجيد به عقيدهء آنان اشاره كرده و مىفرمايد :
« وَقالُوا ما هِىَ إِلّا حَياتُناالدُّنْيا نَمُوتُ وَنَحْيا وَما يُهْلِكُنا إِلّا الدَّهْرُ » ؛ « 1 »
و گفتند كه ، زندگى جز زندگى دنيوى كه در آن مىميريم و زنده مىشويم نيست و ما را جز طبيعت و روزگار از بين نمىبرد .
با اقتباس از اين آيه در اعصار نخستين اسلامى به كسانى كه منكر خدا بودهاند « دهرى » مىگفتند و اين گروه همواره در تمام دورهها در اقليت بودهاند بهطورىكه در تمام دوران تمدن يونانى و اعصار درخشان اسلامى به زحمت مىتوان چند تن از دانشمندان را نام برد كه واقعاً منكر خدا بوده باشند .
در فلسفهء اسلامى از برخى از دانشمندان يونانى نام مىبرند كه گويا در صف مقابل خداپرستان قرار داشتند و از برخى از سخنان آنان بوى انكار خدا استشمام مىشود ،
هامش
( 1 ) . جاثيه ( 45 ) ، آيهء 24 .