بيان شده ، چنانكه در آيه زير به اين نكات توجه داده شده است :
« الَّذِي خَلَقَ فَسَوَّى وَ الَّذِي قَدَّرَ فَهَدى
« 1 » ؛
خداوندى كه آفريد ، سپس ( با پديد آوردن نظامهايى در ساختمان موجودات ) به تنظيم و تكميل آن پرداخت . هستى هر چيزى را اندازهگيرى كرد و او را براى تكامل ، رهبرى نمود » .
چهار مرحلهاى كه در آيه به آن توجه شده است به قرار زير است :
1 . خلقت ؛ 2 . تسويه ؛ 3 . اندازهگيرى ؛ 4 . هدايت و رهبرى براى تكامل .
مقصود از « تسويه » ، همان پديد آوردن نظامهايى در درون موجودات است كه موجب تكميل آفرينش و تنظيم خلقت مىگردد .
در برخى از آيات ، اين مرحله با يك لفظ بيان شده است ، چنانكه مىفرمايد :
« الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى
« 2 » ؛
خداوندى كه به هر موجودى آنچه را شايسته بود داد ، سپس او را براى تكامل رهبرى نمود » .
* * * استاد عالىقدر ، علامهء طباطبائى در بيان ارتباط جملهء
« فَقَدَّرَهُ تَقْدِيراً »
به جملههاى ما قبل نظر خاصى دارند كه خلاصهء آن اين است :
هامش
( 1 ) . اعلى ( 87 ) آيهء 2 و 3 .
( 2 ) . طه ( 20 ) آيهء 50 .