حيات مرحوم قاضى موت اختيارى داشته است . بعضى اوقات ساعات موت او به پنج و شش ساعت طول مىكشيد و مرحوم قاضى مىفرمود : « سيدهاشم در توحيد ، مانند سنّىها كه در سنّىگرى تعصّب دارند ، او در توحيد ذات حق متعصّب است و چنان توحيد را ذوق كرده و مسّ نموده است كه محال است چيزى بتواند در آن خلل وارد سازد . » « 1 »
آقاسيدهاشم حداد در سنّ 86 سالگى در ماه مبارك رمضان سال 1404 ق . در شهر كربلا از دنيا رحلت نمودند . « 2 »
8 - آيت الله حاج سيديوسف حكيم
آيت الله آقا سيديوسف طباطبائى حكيم فرزند ارشد آيت الله العظمى سيد محسن حكيم ، در سال 1327 ق . در نجف ديده به جهان گشود و در دوران جوانى ، ادبيات و منطق و سطوح عالى را از اساتيد متخصص نجف فرا گرفت ، آنگاه از دروس عالى مرحوم آيت الله سيدهادى ميلانى و آيتاللهحاج شيححسين حلى ، مرحوم آيت الله ضياءالدين عراقى و آيت الله سيدابوالقاسم خوئى استفادهها برد . و در رشته اخلاق و تزكيه نفس و سير و سلوك از محضر مرحوم آيت الله آقاسيدعلى قاضى بهرهمند شده و به حق نمونهاى از اخلاق و تقوا و مرد علم و عمل بود . پس از درگذشت پدر بزرگوارش در صحن مقدس و مسجد هندى اقامه جماعت مىكرد و شيفتگان فقه و اصول را با درس خود بهرهمند مىساخت . وقتى مرحوم آيت الله العظمى حكيم درگذشت ، او با اصرار مردم بر نشر رساله و قبول مرجعيت رو به رو شد ، ولى زهد و پارسايى او و وجود مرجع بزرگى مانند آيةالله العظمى خويى ( در حوزه علميه نجف ) باعث شد كه اين مسئوليت را نپذيرد .
آيت الله سيديوسف حكيم ، در دوران زندگى خود ، فشارهاى سختى از جانب حكومت بعثى عراق متحمل شد ، حتى در بيست و هفتم ماه رجب 1403 ق . همه خاندان آيت الله حكيم را از پير و جوان با وضع فجيعى دستگير كردند . و به بغداد فرستادند ، پس از مدتها بازداشت ، گروهى از آنان از آن جمله مرحوم آقاى حاج سيد يوسف حكيم آزاد شدند ،
هامش
( 1 ) - - روح مجرد ، ص 23 .
( 2 ) - همان مأخذ ، ص 104 . .