با تقوى را رها نكردم و در درس اخلاقش شركت مىكردم ، آن دانشمند بزرگ « آقا ميرزا على قاضى » ( رضوان الله تعالى عليه ) بود . » « 1 »
بدينسان مىيابيم كه در حوزه نجف ، انسانهاى وارستهاى كه داراى نفس مسيحايى بودهاند و بركرسى اخلاق مىنشستهاند و به اين بُعد حوزه نيز توجه داشتهاند ، فراوان بودهاند ، و هر چه بر زمان معاصر نزديكتر مىشويم ، شكوه و جلوه درسهاى اخلاق - چه خصوصى و چه عمومى - بيشتر به چشم مىخورد .
در اين راستا ، آيت الله مرحوم سيدعلى قاضى طباطبايى كه سالهاى مديد جان خود را از معارف الهى سيراب كرده بود ، به آموزش علاقمندان و افراد با استعداد پرداخت و شخصيتهاى بزرگى را به جامعه اسلامى تحويل داد .
آيت الله قاضى پيش از تدريس اخلاق و عرفان ، مانند هر عالمى به تدريس فقه اهل بيت ( ع ) اشتغال داشتند و دورههايى از فقه را تدريس فرموده بودند « 2 » ، اما بيشترين اهتمام ايشان ، به تدريس علم اخلاق و عرفان و كمك به تهذيب نفس شاگردان و ملازمان بوده است . در عين حال ، مرحوم قاضى رسيدن به درجه اجتهاد را براى شاگردان خويش امرى لازم مىدانستند :
يكى از مسائلى كه مورد تأكيد مرحوم آقاىقاضى بود و به شاگردانشان مىفرمودند ، اين بود كه شما بايد آن قدر درس بخوانيد تا به درجه اجتهاد برسيد . علتاش اين بود كه اگر در آينده درهايى بر روى شما باز شد ، نياز به تقليد نداشته باشيد .
ممكن است عواملى را مشاهده كنيد كه در صورت تقليد دچار مشكل شويد . » « 3 »
هامش
( 1 ) - - يادنامه علامه طباطبائى ، ص 120 .
( 2 ) - مهر تابان ، ص 17 .
( 3 ) - به نقل از حجتالاسلام والمسلمين شيخمحمود قوچانى ، فرزند مرحوم آيت الله قوچانى ( وصىمرحوم قاضى ) ، جمهورى اسلامى ، 21 / 12 / 69 . .