كه پس از نماز ، مردم براى از سرگيرى زندگى طبيعى ، و دستيابى به روزى و لقمهء حلال پراكنده شوند . پس نمىتوان نماز و عبادت را به مثابهء جايگزينى براى ادامهء حيات طبيعى و اجتماعى بر شمرد . چه ، دين روشى است براى جهت دهى انسان و تنظيم زندگى او . انسان از رهگذر دين ، هم فرصتى براى عبادت مىيابد و هم روشى براى تلاش و كوشش و كار . چرا كه فضل و روزىِ الهى ، تنها با تلاش و كوشش و كار دامنهدار ، بدست خواهد آمد .
همچنين اين آيه ما را به فراوان ياد كردن خدا در هنگام طلب فضل الهى فرامىخواند . چه ، ياد خدا انسان را از كژروى و فروافتادن در خطاها باز مىدارد . به همين خاطر يادكنندگان خدا هيچگاه به حرام دست نمىيازند ، و كژراههها را برنمىگزينند و مردم را فريب نمىدهند و بديشان زيان نمىرسانند . از همين رو اميد مىرود كه ايشان به صلاح و بهروزى دست يابند .
2 - خداوند مىفرمايد :
. . . وَآخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الْأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِن فَضْلِ اللَّهِ . . . « 1 » .
« و گروهى ديگر براى به دست آوردن فضل الهى ( و كسب روزى ) به سفر مىروند . »
رهيافت :
اين آيه كه از شب زندهدارى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و همچنين ضرورت شب
هامش
( 1 ) - سورهء مزمّل ، آيهء 20 .