پيامبر در اين باره الگوى مسلمانان است ، در روايت آمده است كه حضرت ( ص ) نماز ظهر را با مردم گزارد و دو ركعت پايانى را سبك برگزار كرد ، چون پيامبر فارغ شد مردم گفتند : آيا در نماز چيزى پيشآمد ؟ فرمود : « چه چيزى ؟ » گفتند دو ركعت پايانى نماز را سبك برگزار فرموديد ، پيامبر فرمود : « آيا گريه كودك را نشنيديد ؟ » « 1 »
5 - نيكى پدر به پسر در آينده به صورت نيكى پسر به پدر بازتاب مىيابد . پيامبر ( ص ) فرمود : « خداوند بر كسى رحم كند كه فرزندش را در نيكى رساندن به او يارى رساند » گفتند : چگونه فرزند را در نيكى رساندن به خودش يارى رساند ؟ فرمود : « آنچه را براى او مقدور است از او مىپذيرد ، و از آنچه براى او مقدور نيست در مىگذرد ، واو راخسته نمىكند ، واو را در شرمندگى نيافكند » . « 2 »
6 - اسلام براى تربيت ، سه مرحله مقرر كرده است و هر مرحله هفت سال است . امام صادق ( ع ) مىفرمايد : « بچه هفت سال بازى مىكند ، و هفت سال سواد و قرآن مىآموزد ، و هفت سال حلال و حرام را مىآموزد . » « 3 »
ونيز مىفرمايد : « بگذار فرزندت به شش سالگى برسد وسپس هفت سال او را نزد خود نگهدار وچنان كه مىخواهى او را ادب كن ، اگر پذيرفت و شايستگى يافت چه بهتر ، و الا او را رها كن . » « 4 »
ونيز پيامبر ( ص ) مىفرمايد : « كودك ، هفت سال ارباب است و هفت سال بنده و هفت سال وزير ، اگر در بيست و يك سالگى دراخلاق و رفتار رضايت بخش بود چه بهتر ، والّا رها مىشود و تو نزد خداوند معذورى . » « 5 »
7 - اسلام بر والدين ضرورى دانسته تا علمدين « فرهنگ وشريعت » را به كودكان خود بياموزند . امير المؤمنين در وصيتى براى امام حسن - كه بهترين الگوى تربيت شايسته است - مىفرمايد : « . . . قلب نوجوان همچون زمين خالى است ، آنچه در آن افكنده شود مىپذيرد ، ولذا پيش از آن كه قلبت سختگردد وانديشهات مشغول شود ، به ادب كردن تو اقدام كردم . » « 6 »
هامش
( 1 ) - همان ، ص 198 ، باب 86 ، حديث 3 . ومستدرك ج 6 باب 53 ص 503 .
( 2 ) - همان ، ص 199 ، باب 86 ، حديث 8 . والكافى همان ص 50 والتهذيب همان ص 113 .
( 3 ) - همان ، ص 194 ، باب 83 ، حديث 1 . والكافى ج 6 باب تاديب الولد ص 47 .
( 4 ) - همان ، ج 15 ، ص 193 ، باب 82 ، حديث 2 . الكافى همان ص 46 والتهذيب ج 8 باب 5 ص 111 .
( 5 ) - همان ، ص 195 ، باب 83 ، حديث 7 . وبحار ج 101 باب 2 ص 95 ومكارم الاخلاق فى فضل الاولاد ص 222 .
( 6 ) - نهج البلاغه بخش نامه ها ، نامه 31 وصيت امام به فرزندش امام مجتبى .