فلسفه وجود جهنم
الف ) بيان قرآن كريم و حضرت على ( ع ) :
از قسمت انتهايى اين بخش از دعا چنين پيداست كه جهنم مختص منكرين و لج بازان است و اگر آنها نمىبودند آتش سرد و سلامت مىشد و هيچ كس در آن وارد نمىشد ولى خداوند قسم ياد كرده است كه جهنم را از انكار كنندگان و لج بازان لبريز كند .
ظاهرا اميرالمؤمنين ( ع ) از ذكر اين جمله كه فرموده اند :
« لَجَعَلْتَ النّارَ كُلَّها بَرْداً وَ سَلاماً وَ ما كانَت لِاحَدٍ فيها مَقَرّاً وَ لا مُقاماً » . « 1 »
منظورشان ان بوده است كه اگر حكم الهى و قضاوت او بر جاودانگى معاندين و لج بازان در آتش نمىبود لذا هر چه اعمال زشت از غير معاندين صادر مىشد ديگر عذابى براى آن در نظر گرفته نمىشد و آتش ، سرد و سلامت مىگشت ، حال يا با توبه ، يا به واسطه رحمت ، يا به واسطه گذشت و شفاعت گناهان بخشيده مىشدند . چنان كه خداوند تعالى با توبه ، بدى ها را به نيكى تبديل مىنمايد . كلام الهى است :
؛
إِلَّا مَنْ تَابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صَالِحاً فَأُولئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئَاتِهِمْ حَسَنَاتٍ وَ كَانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً
« 2 » مگر آن كس كه توبه كند و ايمان بياورد و كار شايسته انجام دهد كه خداوند بدى هايشان را به نيكى تبديل مىكند . چرا كه خداوند همواره آمرزش گر و مهربان بوده است .
هامش
( 1 ) . كفعمى ، مصباح ، ص 559 ( الفصل الرابع و الأربعون ) .
( 2 ) . فرقان ، آيه 70 .