فرق بين رحمان و رحيم
مراد از رحمان آن سعهء وجودى فيض مقدس است : « وَ رَحمَتى وَسِعَتْ كُلَ شىْء . » « 1 » در دعاى كميل مىخوانيد : « اللَّهُمَّ انّى اسْئَلُكَ بِرَحْمَتِكَ الَّتى وَسِعَتْ كُلَّ شَىْء ؛ اى خدا ! از تو سؤال مىكنم ، توجه به رحمتت دارم ، آن رحمتى كه همه چيز را گرفته است . » لذا فيض مقدس را « كُنِ رحمانى » مىگويند . و رحمتِ واسعهء پروردگارِ عالم به نام « رحمان » ناميده شده است . اما « رحيم » آن رحمت رحمانى است كه مقرّبين خدا به واسطهء هدايت او هدايت مىشوند و مىرسند به آن جا كه بايد برسند . مقام بسط كمال وجود ، وصول هر چيزى به كمالش از باب رحيميت پروردگار عالم است . بنابراين بين رحمان و رحيم نسبت عام و خاص است . از اين جهت هم برخى ، رحمان را اين گونه معنا كردهاند : « اى خدايى كه رحم مىكنى در دنيا بر مؤمن و كافر اما در آخرت فقط به مؤمن رحم مىكنى . » عرفا عالم هستى را مظهر رحمان ، و بهشت را مظهر رحيميت پروردگار عالم گرفتهاند . شايد آنان از قرآن شريف اين استنباط را كردهاند كه مىفرمايد : « وَ رَحمَتى وَسِعَتْ كُلَّ شَىْءٍ . » « 2 » اما در جاى ديگر مىفرمايد : « انَّ رَحْمَةَ اللَّهِ قَريبٌ مِنَ الْمُحسِنين . » « 3 »