قرآن مجيد مقام پرهيزگاران را نزد خدا ، اين چنين بيان مى فرمايد :
( انّ المتّقين في جنّاتٍ و نهر . في مقعد صدقٍ عند مليكٍمقتدرٍ . ) 205
پرهيزگاران در باغها و كنار جويبارانند ، در جايگاهى پسنديده ، نزد فرمانروايى توانا .
در شرافت تهذيب و فضيلت آن ، آيات و روايات پيشگفته در وجود تهذيب ، ما را بس است . گويى آيات مكرر در برانگيختن پيامبر و نزول قرآن ، عمده ترين فضيلت تهذيب تلقّى مىشود ، و از جمله ، اين آيات است :
( هو الّذي بعث في الامّين رسولًا منهم يتلوا عليهم اياته و يزكّيهم و يعلّمهم الكتاب و الحكمه . ) 206
اوست خدايى كه به ميان مردمى بى كتاب ، پيامبرى از خودشان مبعوث داشت تا آياتش را بر آنان بخواند و آنها را پاكيزه سازد و كتاب و حكمتشان بياموزد .
از آيات ، چنين بر مى آيد كه هر يك از اينها به ديگرى بستگى دارد . علمى كه تهذيب و تقوى با خود نداشته باشد ، نه بهايى دارد و نه سودى و تقوايى كه با خود ، علم يا تهذيب نداشته باشد ، ارزشى ندارد و حتى بسيارى اوقات موجب خودپسندى و خود محورى مى گردد . آيا در تاريخ نديده اى كه تقواى خوارج نه تنها برايشان فايده مند نبود كه وبالى بر دوش آنها شد ؟ حتى تهذيبى كه علم به همراه خود نداشته باشد ، چنين حكمى دارد . آيا نمى بينيد تعداد زيادى جاهلان را كه مهربانى و مهرورزى در خود دارند و از روى مهر و رحمت به ديگران ، گناهان بزرگى مرتكب مى شوند . تا جايى كه شهرت يافته است كه زنى زنا داد و از پول آن صدقه پرداخت و به او گفته شد : واى بر تو ، نه زنا كن نه صدقه بپرداز . پس خوشا به حال آنكه علم و تهذيب و تقوى را در كنار يكديگر گرد آورد . آنچه عملًادر سخن ما جاى دارد ، اين است كه علم براى آن كس كه نفسش را تهذيب نكرده و علمى كه با عمل هم نفس نيست ، نه تنها فايده مند نخواهد بود
كاوشى نو در اخلاق اسلامى وشئون حكمت عملى (فارسى) — صفحة 135
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٣٥