از روايات اهل بيت عصمت و طهارت ( عليهم السلام ) استفاده مىشود كه افعال و ملكات انسانى به صورت اعيان تجسم مى يابد و همواره با او خواهد بود . اين تجسم در عالم برزخ عيان و مشهود است . البته ، در همين عالم نيز ، اعمال و ملكات مجسم و متمثل است و انسان را در برگرفته ، ولى براى ما محجوبين ، قابل احساس نيست . چنان كه براى صاحبدلان و اولياء خدا اين تجسم مكشوف و مشهود است .
تصرفى كه امام سجّاد ( عليه السلام ) در رؤيت آن صحابى بزرگوار در مكه معظمه فرمودند و حقيقت حاجيان را بدونشان دادند ، نشان از اين تجسم دارد و مشاهده آن صاحبدل طعام را به صورت خون نيز ، از اين باب است .
به طورى كه در حاشيه كنزالعرفان روايت شده است حضرت امام زين العابدين ( عليه السلام ) در « عرفات » مشغول راز و نياز بودند كه « زهرى » خدمت رسيد . حضرت به دو فرمود : « چند نفر در اينجا حاضرند ؟ » عرض كرد : « نزديك چهار هزار و همه سرگرم راز و نيازند » . امام فرمودند :
« ما اكْثَر الضَّجيج وَ أَقَّلُ الحَجيج » : اين ضجه و ناله ها چه بسيار است . ولى ، چون همهمه ى شتران براى آذوقه است . خلوص و نيت بسيار كم در ميان اين جمعيت پيدا مىشود .
سپس به « زهرى » فرمود : « نزديك بيا و از ميان دستم به جمعيت نگاه كن ؛ آنان را چگونه مى يا بى ؟ » .
« زهرى » عرض كرد : « ميمون و بوزينه هاى بسيارى را مشاهده
اخلاق فرماندهى وفرمانبرى (فارسى) — صفحة 59
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٥٩