گناهش از غيبت بيشتر نباشد ، كمتر نيست و قرآن كريم اين دو دست را در كنار هم گذاشته است و مى فرمايد : واى بر عيب جويى ، چه پشت سر و چه رو در رو نوع سوّم نيز انتقاد است . مثلًا اگر كسى پرخور است يا زياد مى خوابد و . . . بايد همانند آيينه عيب هاى او را به وى نشان داد . بايد عيوبى را كه هر چند گناه نيست ولى در شأن و شخصيّت يك مسلمان هم نيست به تذكر داد تا اين عيبها رفع گردند .
آنچه كه بايد متوجه باشيم اين است كه هر چند انتقاد واجب و لازم است اما واجب تر و لازم تر از آن ، انتقاد پذيرى است . يك انسان كامل ، انسانى كه مى خواهد به مقام قرب الهى برسد ، بايستى انتقاد پذير باشد . از مسلمانان صدر اسلام بياموزيم كه در ارتباط با نظارت ملّى به هنگام روبرو شدن با يكديگر ( به جاى تعارفات معمول اين دوره كه مثلًا حالتان چطور است و يا اينكه ارادتمند شما هستم كه چه بسيار هم دروغ مى گويند ) اولى مى گفت : بسم الله الرحمن الرحيم ، والعصر ، ان الإنسان لفى خسر و ديگرى نيز مى گفت : الّا الَّذين آمنوا و عملوا الصالحات و تواصوا بالحقِّ و تواصوا بالصبر و با اين كارشان عملًا امر به معروف و نهى از منكر را زنده مى كردند و ديگر آنكه انتقادپذير بودند .
پيامبر اكرمص بعد از نماز بر مى خواستند و مى فرمودند : رحم الله امرءًا هدى إليه عيوبى خداوند رحمت نمايد كسى را كه به من هديه دهد . نمى فرمود كسى بيايد عيبهاى مرا بگويد بلكه گفتن عيبها را هديه مى دانست . اگر كسى
ويژگيهاى معلم خوب (فارسى) — صفحة 233
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٢٣٣