وسواس
مسأله 211 - يكى از مهلكات كه مفاسدى بر آن مترتّب مىشود و غالباً گناهانى را در بر دارد ، وسواس است ، و چون وسوسه براى وسواسى يك رذيله است از نظر ما حرام و مبارزه با آن از اوجب واجبات است ، و فرقى نيست كه در طهارت و نجاست باشد يا در عبادات ، در اعتقادات باشد يا در اعمال ، در حقّ اللَّه باشد يا در حقّ النّاس ، در كارهاى عبادى باشد يا در كارهاى اجتماعى .
و خلاصهء كلام اينكه حالت افراطگرى و وسواسى در هر چه باشد ، حرام و بايد با آن مبارزه شود تا ريشهكن شود ، و علامت آن اين است كه زياد شك كند و يا زود يقين كند و از متعارف مردم در شك و يقين بيرون باشد ، و همين مقدار كه از حالت متوسّط كه در ميان مردم در كارها متعارف است بيرون رفت و حالت افراط يا تفريط در كارها پيدا كرد ، وسواسى است و بايد دست از آن حالت بر دارد ، و برطبق آن حالت عمل نكند .
مسأله 212 - براى رفع اين رذيله چارهاى نيست جز بىاعتنايى به شك بلكه به يقين ، و عمل كردن به آنچه بر نفع اوست و به آنچه متعارف ميان مردم است .
مثلًا وسواسى در طهارت و نجاست اگر شك كرد بلكه يقين كرد كه از زمين متنجّس يا از عين نجس به او ترشح شده است ، اعتنا نكند ، و وسواسى در نماز اگر شك يا يقين كرد كلمهاى را غلط گفته و يا چيزى را كم يا زياد كرده است ، اعتنا نكند ، و وسواسى در حقّ الناس اگر شك كرد كه مديون كسى است يا دين خود را ادا نكرده است ، اعتنا نكند و وسواسى در كارهاى اجتماعى اگر نمىتواند تصميم بگيرد ، فوراً يك طرف را انتخاب كند و به شك خود بلكه به يقين خود عمل نكند .
مسأله 213 - متنجّس براى افراد وسواسى متنجّس نيست ، بنابراين مثل گِلها و آبهاى در كوچه و برفهاى چند روز مانده در كوچهها ، گرچه يقين داشته باشد كه برخورد با نجاست نموده است ، براى او پاك است و مىتواند با همان گِلها و با همان كفشها كه به مستراح رفته است به مسجد برود ، و با همان گِلها كه ترشح به لباس يا بدن او كرده است نماز بخواند ، و با افراد لاابالى در