مسأله 2345 - در قتل عمد ورثهء مقتول مىتوانند قصاص كنند يا ديه بگيرند يا عفو كنند ولى عفو بهتر است ، و در قتل شبه عمد حقّ قصاص ندارند فقط مىتوانند ديه بگيرند يا عفو نمايند ، و در قتل خطايى نيز حقّ قصاص ندارند بلكه يا عفو مىكنند يا از عاقله يعنى خويشاوندان پدرى قاتل ، ديه مىگيرند .
مسأله 2346 - ديهء مرد مسلمان هزار مثقال شرعى طلا ( هر مثقال هيجده نخود ) است و ديهء زن نصف مرد است .
مسأله 2347 - اگر قتل در يكى از ماههاى حرام ، يعنى رجب ، ذىالقعده ، ذىالحجّه و محرم واقع شود يك ثلث ديه بر ديه افزوده مىشود ، و بايد دو ماه روزه هم كه سى و يك روز آن پى در پى باشد در ماههاى حرام بگيرد .
مسأله 2348 - در قتل عمد كه ورثه حقّ قصاص دارند مىتوانند بيش از ديه از قاتل بگيرند و قصاص نكنند .
مسأله 2349 - ديهء قتل عمد را بايد در ظرف يك سال بدهند ، و ديهء قتل شبه عمد و قتل خطايى را مىتوانند در ظرف سه سال به سه قسط بدهند .
مسأله 2350 - در قتل خطا و قتل شبه عمد ، قاتل بايد علاوه بر ديه ، شصت روز روزه بگيرد و اگر نتواند ، شصت فقير را سير نمايد ، و در قتل عمد اگر ورثهء مقتول عفو كنند يا با قاتل بر ديه توافق نمايند ، قاتل بايد شصت روز روزه بگيرد و شصت فقير را هم سير نمايد .
مسأله 2351 - در بريدن اعضا قصاص جايز است ولى در ايجاد جراحت چون معمولًا قصاص قابل كنترل نيست يعنى نمىشود درست به اندازهء جراحت ، جراحت وارد كرد ، بايد ديه گرفته شود .
مسأله 2352 - ميزان كلى در ديهء اعضاى اصلى انسان اين است كه هر عضوى كه فرد باشد ، مانند زبان يا آلت مردانگى ، بريدن و از بين بردن آن موجب ديهء قتل ( هزار مثقال شرعى طلا ) است و هر عضو اصلى كه جفت باشد ، مانند دست و پا و گوش و چشم ، بريدن يا از بين بردن جفت آن موجب ديهء قتل ، و بريدن يا از بين بردن يكى از آنها موجب نصف ديه است .
مسأله 2353 - اگر تمام دندانهاى كسى را از بين ببرند ديهء آن ديهء قتل است . و ديهء هر كدام از دوازده دندان جلوى دهان كه شش عدد در بالا و شش عدد در پايين مىباشد پنجاه مثقال شرعى طلا و ديهء هر كدام از شانزده دندان عقب دهان بيست و پنج مثقال شرعى طلا مىباشد .
رساله توضيح المسائل (پانزدهم 1389ش) (فارسى) — صفحة 372
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٣٧٢