اشاره دارد ؛ مثلا : در
« الم غُلِبَتِ الرُّومُ »
« 1 » « الم » به فتح بيت المقدس در سال 583 اشاره دارد . يك روايت هم در كتب ما وجود دارد كه
« كهيعص »
اشاره به حادثه كربلاست .
- بعضى گفتهاند : اين حروف را در اوّل بعضى از سورهها آوردهاند تا بگويند : اى مردم ما قرآن را با همين واژههاى معمولى آراستهايم .
- بعضى گفتهاند اين حروف انواع مختلفى دارد و هر كدام بر اساس يك جهتى است .
كشّاف مىگويد : ظاهرا اين حروف ، حروف قسم هستند ، خدا قسمهايى به آن حروف خورده است .
روايتى از امام صادق - عليه السّلام - نقل شده دربارهء « الم » كه : هر حرفى به مطلبى اشاره دارد ؛ مثلا : در الف شش ويژگى وجود دارد : 1 - ابتدا ( يعنى در ابتداى كلام واقع مىشود ) 2 - استواء به خود 3 - انزاد ( يعنى به تنهايى نوشته مىشود ) 4 - اتصال حروف به الف ( يعنى حروف به الف متصل مىشوند ) ، ولى الف به حروف متصل نمىشود ) 5 - ابانة « ( يعنى الف اظهار دارد ، دهان به هنگام تلفظ آن باز مىشود ) 6 - الفت ( كه منظور حضرت را از اين خصوصيت نفهميدم ) « 2 » .
- بعضى از علماى شيعه از حروف مقطعه رمز به مقام ولايت را در آوردهاند :
« صراط علىّ حقّ يمسكه » كه تمام حروف اين جمله ، از حروف مقطعه گرفته شده است .
- ابن سينا در رسالهاى كه دربارهء حروف مقطعه نوشته است ، حروف مقطعه را دالّ بر ترتيب و تفصيل موجودات مىداند . طبقات عالم ، خودشان طبقاتى دارند ، عالم تجرّد كامل ، عقول صعودى ، عقول نزولى و . . .
- بعضى « 3 » براى اين حروف مقطعه خواص عجيب و آثار غيبى ذكر كردهاند كه
هامش
( 1 ) - الروم / 1 .
( 2 ) - احتمال دارد مراد اين باشد كه الف با تمام حروف مىتوان در كلمهها تركيب شود و ثقالت و سختى در تلفظ به وجود نمىآورد ، به خلاف بعضى حروف كه تركيبشان با بعضى حروف ديگر موجب ثقالت كلمه و سختى تلفظ مىشود .
( 3 ) - ابن كشّاف در « درّ النظيم » و غزالى در « فوائح السور » اين بيان را كردهاند .