سياق آيات خود با نظمى دقيق و روشى استوار پياپى مىآورد ، و اين براى آن است كه از جانب خدايى است كه چيزى او را از چيزى ديگر باز نمىدارد .
در اين جا مىبينيم كه سياق مطلب در عين حال كه گفت و گو از جهات تفاوت دو گروه از مردم را دنبال مىكند : كسى كه خدا دلش را بر روى اسلام گشوده ، و كسى كه نسبت به ياد خدا سخت دل شده و با چهره خود عذاب بد را از خود باز مىدارد ( و در برابر عذاب روى ترش مىكند ) ، و خدا را تكذيب مىكند تا به پاداش آن خوارى در دنيا نصيبش شود ، در همان حال روند مطلب ويژگيهاى قرآن را بيان مىكند و اين كه نفوس پاك چگونه آن را دريافت مىكنند ، و چگونه خدا در آن هر مثالى را براى مردم مىزند شايد پند گيرند .
/ 467
شرح آيات :
[ 22 ] معرفت و شناخت چيست ؟ و چگونه بشر از ته نشستهاى جهل رهايى مىيابد ، و براى چه مىبينيم بعضى به والاترين درجههاى ايمان فرا مىروند در حالى كه بعضى ديگر به ژرفترين گودالهاى كفر فرو مىافتند ؟
قرآن را بينشى است روشن در باب شناخت كه در اين نكته خلاصه مىشود كه محل و قرارگاه علم دل است ، پس اگر دل گشوده باشد معرفت و ايمان صاحبش مىافزايد ، در حالى كه دل سخت و فروبسته گنجايش شناخت ندارد .
«
أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ
- آيا كسى كه خدا دلش را بر روى اسلام گشود ، » دل گشوده بر روى اسلام كدام است ؟
اسلام همان تسليم به خدا ، به سنّتهاى خدا ، به قوانين خدا و به حقّ است ، هر جا باشد . پس وقتى خدا دلى را بگشايد ، آن دل به دو سر مىسپارد و براى شنيدن كلمات خدا نرم و هموار مىشود ، هم چنان كه زمين پاك مستعدّ براى آب آسمان نرم و فروتن مىشود ، هم چنان كه خاك خوب براى روياندن گياه با بركت نرم مىشود ، و هم چنان كه گلها نسيم ملايم را به آغوش باز استقبال مىكنند . در حالى