«
إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِأُولِي الْأَلْبابِ
- هر آينه خردمندان را در آن اندرزى است . » خدا را از خلال نشانههايش مىشناسند ، و صنع خدا را در آنچه از خلال صنع او در گذشته برمىآيد مىشناسند ، و سنّت يگانهء خدا را در آفرينش مىشناسند ، پس همان چيزى كه بر گياه در دورهء زندگيش مىگذرد بر انسان نيز در همان دوره مىگذرد ، و بر اوست كه آمادهء كوچيدن شود ، و از تقوا توشهء راه سازد ، و از سراى فريب و غرور براى سراى پاداش ره توشه برگيرد .
و سخن پايانى : همانا اين چرخهء گياهى گياه را در دو حالت منعكس مىسازد ، هنگامى كه در سبزى خود مىبالد و مىدرخشد ، و هنگامى كه خرد و خاشاك مىشود . به راستى همان گياه است كه از دو حالت عبور مىكند ، همچنين است انسان كه ممكن است در اوج ايمان خويش باشد يا در قعر كفر قرار گيرد . آيا اين دو برابرند ؟
/ 464
[ سوره الزمر ( 39 ) : آيات 22 تا 29 ]
أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ فَوَيْلٌ لِلْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ أُولئِكَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ ( 22 ) اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً مَثانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُمْ إِلى ذِكْرِ اللَّهِ ذلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ ( 23 ) أَ فَمَنْ يَتَّقِي بِوَجْهِهِ سُوءَ الْعَذابِ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ قِيلَ لِلظَّالِمِينَ ذُوقُوا ما كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ ( 24 ) كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَأَتاهُمُ الْعَذابُ مِنْ حَيْثُ لا يَشْعُرُونَ ( 25 ) فَأَذاقَهُمُ اللَّهُ الْخِزْيَ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ لَعَذابُ