گذاشت و شايستگانى از وارثان آن دو در طول تاريخ آن مشعل را بى آن كه يك روز فروافتد افراشته و روشن نگهداشتند .
دوم : نام نيك آن دو را در سر تا سر شرق و غرب و تا ابد جاودان ساخت .
[ 121 - 122 ] از آن جا كه خدا اين داستانها را براى روشن ساختن و تأكيد حقيقتى اصلى و محورى كه در اين سوره وجود دارد ياد كرده است ، باز مىگردد تا آن را تأكيد كند ، و آن حقيقت اين است كه سرانجام نيك از آن نيكوكاران است .
«
إِنَّا كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ * إِنَّهُما مِنْ عِبادِنَا الْمُؤْمِنِينَ
- ما نيكوكاران را اين چنين پاداش مىدهيم * آن دو از بندگان مؤمن ما بودند . » ناگزير بايد ملاحظه كنيم كه اين آيه پس از ذكر مجموعهاى از حقايق مربوط به زندگى هر پيامبر مىآيد ، از زندگى نوح ( ع ) پس از ذكر نجات ، و از زندگى ابراهيم پس از ذكر فرزندان شايسته ، و از زندگى موسى پس از ذكر پيروزى و رهيابى ، و ايشان را در ياد و نامى نيك كه در سلام بر ايشان خلاصه كرده است شريك مىسازد ، / 275 و معنى اين آن است كه پاداش نيكوكاران منحصر به نام نيك نمىشود ، بلكه شامل تمام اين امور و چيزهايى است كه در داستانهاى ديگر خواهد آمد . تلخيصى كه قرآن از شرح زندگى ايشان به عمل آورده از باب حصر و محدود ساختن به همان خلاصه نيست بلكه خواسته است در اين سوره اشارههايى كوتاه براى ما بكند ، امّا براى آگاهى از جزئيّات مىتوانيم آنها را از خلال مراجعه به سورههاى ديگر بشناسيم .
[ 123 ] «
وَ إِنَّ إِلْياسَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ
- و الياس از پيامبران بود . » پيداست كه او از انبياء بنى اسراييل بود ، گويند وى در لبنان در منطقهء بعلبك زيسته ، و آن منطقه را از آن رو بدين نام ناميدهاند كه اهل آن ديار بدان روزگار خداوارهاى را براى خود مىپرستيدند كه آن را بعل مىخواندند . مؤلف كتاب المنجد گويد : « بعل : نامى است كه بر شمارى از خداوارههاى سامى نهاده شده كه مشهورترين آنها معبودى فينيقى است ، كه خداوارهء فراوانى و تناسل