نيكشان را در نسلهاى بعد باقى گذاشتيم * سلام بر موسى و هارون . » كسى نمىتواند منكر نقش اراده الهى در جاودانى ساختن نام و ياد اين پيامبران كه هزاران سال از وفاتشان گذشته است بشود ، اگر ياد و نام ايشان كه در ضمن رسالتهاى خدا گنجانده شده است نمىبود ، آيا كسى در اين عصر از جزئيّات زندگى ايشان آگاهى مىداشت ؟ و بزرگترين دليل اين كه ما از زندگى ديگر پيامبران كه اين رسالتها به ذكرشان نپرداختهاند هيچ چيز نمىدانيم با آن كه شمار ايشان يكصد و بيست و چهار هزار نبىّ و رسول بوده است و قرآن اين مطلب را در سورهء هود پس از ياد كردن داستان نوح نبى اللَّه تأكيد مىكند و مىگويد : / 274 «
تِلْكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيها إِلَيْكَ ما كُنْتَ تَعْلَمُها أَنْتَ وَ لا قَوْمُكَ مِنْ قَبْلِ هذا فَاصْبِرْ إِنَّ الْعاقِبَةَ لِلْمُتَّقِينَ
- اينها از خبرهاى غيب است كه بر تو وحى مىكنيم .
پيش از اين نه تو آنها را مىدانستى و نه قوم تو . پس صبر كن . زيرا عاقبت نيك از آن پرهيزگاران است » . « 51 » رويدادهاى تاريخ از خاطره بشر رفته و محو شده و هر نسلى كه مىآيد بخشى از آنها را از ياد مىبرد تا به كلّى پايان مىيابد . بويژه كه بشريّت در مدّتى كه چندان دور نيست به چنين پيشرفت علمى نرسيده بود كه بتواند آن همه خاطرات و شرح رويدادها را حفظ كند ، افزون بر اين كه بسيارى از اقوام دستخوش انقراض و نابودى دسته جمعى شدهاند و تاريخشان همراه خود آنها مرده و نابود شده است ، و علم باستانشناسى امروز گاه ما را از آگاهيهايى دربارهء اقوامى كه بشريّت چيزى در خصوص آنها نمىدانسته است آشنا مىسازد ، امّا خدا ياد پيامبران بزرگ به فضل خود جاودان ساخته و سلام بر ايشان را در توالى روز و شب به جاى نهاده است . اينك به آيه باز مىگرديم تا بپرسيم پروردگار ما چه چيز بر موسى و هارون را به جاى نهاد ؟
نخست اين كه : خدا از رسالت آن دو در زندگى نگهدارى كرد ، زيرا مشعل هدايتى را كه آن دو براى دعوت به سوى او با جهاد حمل مىكردند باقى
هامش
( 51 ) - هود / 49 .